„XV. Kongres TP-N i TN-P w Gdańsku”

1. Wprowadzenie
2. Program
3. Sprawozdanie organizatorów
4. Podsumowanie

Wprowadzenie do tematu:
„XV. Kongres TP-N i TN-P w Gdańsku”

    W roku 2003 dla organizacji pozarządowych, działających na polu współpracy polsko - niemieckiej, miało miejsce istotne wydarzenie, jakim był XII. Kongres Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w Krakowie. Na tym kongresie powtórzone zostało wypowiedziane po raz pierwszy na XI. Kongresie, we Frankfurcie, w roku 2002, stwierdzenie, że dotychczasowa formuła kongresów się wyczerpała. W efekcie tego, podczas zamykania Kongresu w Krakowie nie padła zapowiedź kolejnego spotkania się w następnym roku, tym razem w Niemczech. W Towarzystwie Polsko - Niemieckim w Poznaniu ta zapowiedź zamknięcia pewnego rozdziału współdziałania polskich i niemieckich stowarzyszeń nie zrobiła większego wrażenia, ponieważ dobrze rozwijające się partnerstwo z Towarzystwem Niemiecko - Polskim w Hanowerze w pełni absorbowało możliwości organizacyjne władz stowarzyszenia i dawało wiele satysfakcji tak uczestnikom, jak i organizatorom wspólnych projektów.
    W poznańskim Towarzystwie zamiast udziału w kolejnym Kongresie, planowano udział w nadchodzącym jubileuszu dwudziestopięciolecia Towarzystwa Niemiecko - Polskiego w Hanowerze, z którym rozpoczęta współpraca zapowiadała się bardzo interesująco. Jubileusz, przypadający na rok 2004, pokrywał się z taką samą rocznicą partnerstwa miast Poznań i Hanower. Wyjazd na jubileusz do Hanoweru okazał się możliwy w grupie liczniejszej niż wcześniejsze udziały w kongresach, samo spotkanie jubileuszowe, w którym delegacja z Poznania była jedyną zorganizowaną grupą z Polski, miało ze względu na udział gości honorowych, rangę porównywalną z wcześniejszymi kongresami. Ponadto podczas tego właśnie spotkania miało miejsce pierwsze wspólne posiedzenie zarządów obu stowarzyszeń, podczas którego planowano realizację dalszych wspólnych projektów. Niemniej, mimo wszystko, jubileusz dwudziestopięciolecia Towarzystwa Niemiecko - Polskiego w Hanowerze nie był spotkaniem kongresowym.
    W roku 2005 po stronie polskiej podjęta została skuteczna próba przeprowadzenia dużego spotkania polsko - niemieckiego, które chociaż nazwane zostało Zjazdem Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich, było podobne do wcześniejszych Kongresów. Wydarzenie miało miejsce w Bydgoszczy, w dniach 5 - 7 maja, organizatorem było tamtejsze Towarzystwo Polsko - Niemieckie, wspierane przez Zarząd Krajowy Związku Towarzystw Polsko - Niemieckich. Rzeczą wartą zauważenia była wysoka aktywność stosunkowo nielicznych niemieckich uczestników spotkania, włączających się do prowadzonych debat.

    W roku następnym na Tagung Towarzystw Niemiecko - Polskich, organizowany w Berlinie, zaproszenie otrzymał Zarząd Krajowego Związku Towarzystw Polsko - Niemieckich. Udział w tym spotkaniu wzięły również skromne delegacje kilku Towarzystw Polsko - Niemieckich. Na zorganizowanym ad hoc, w holu hotelu Spreebogen, posiedzeniu Prezydium Zarządu Krajowego Związku Towarzystw Polsko - Niemieckich padła propozycja zorganizowania w roku 2007 Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w Poznaniu. Ustalono wstępnie datę 15 - 17. października. Jak się okazało później, trafiono idealnie w datę, wtedy trudnych do przewidzenia, wcześniejszych wyborów parlamentarnych do Sejmu i Senatu. Ta celność zaskutkowało w efekcie przeniesieniem projektu na maj roku 2008. Przenoszenie przyjętego terminu o tydzień lub dwa nie wchodziło w rachubę, jako, że na 10 - 12. listopada 2007 planowane było kolejne, po berlińskim, spotkanie Towarzystw Niemiecko - Polskich, tym razem w Hamburgu. W tym spotkaniu członkowie polskich organizacji także widzieli swój udział.

    W ten sposób pierwsze spotkanie kongresowe w Poznaniu doszło do skutku w roku 2008, po dwóch nieudanych próbach, które miały miejsce w latach 1993 i 1995. Zgodnie z wielkością otrzymanego wsparcia, wymiar poznańskiego przedsięwzięcia nie był zbyt okazały. Jednak poprzez odpowiednio dobraną tematykę obrad oraz udział młodzieży powstały warunki do kontynuacji działań na tym polu i planowania następnego kongresu w Gdańsku. Nie bez znaczenia przy tym był fakt uczestniczenia prezydenta Gdańska p. Pawła Adamowicza w spotkaniu w Hamburgu w roku poprzednim. Wskazać można pewną analogię, mianowicie udział wojewody leszczyńskiego p. Zbigniewa Haupta oraz prezydenta miasta Leszna p. Tomasza Malepszego w IX. Kongresie w Bremie w roku 2000 zaskutkował zorganizowaniem X. Kongresu w roku 2001 w Lesznie.
Z    amiar przeprowadzenia XV. Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w Gdańsku jest nawiązaniem do VI. Kongresu, przeprowadzonego w tym mieście w roku 1997. Na Kongres zapraszają: Prezydent Miasta Gdańska, p. Paweł Adamowicz i Marszałek Województwa Pomorskiego, p. Jan Kozłowski. W treści zaproszenia jest nawiązanie do bogatej i trudnej zarazem historii miasta a także do dialogu kulturowego, w nim toczonego. Wskazuje się, że spotkanie przedstawicieli organizacji pozarządowych dwóch tak ważnych europejskich sąsiadów w tym właśnie mieście będzie ważnym działaniem na rzecz porozumienia obu naszych narodów oraz budowania wspólnej i bezpiecznej Europy.
    W swoim liście do Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich, p. Piotr Damrath, przewodniczący Towarzystwa w Gdańsku, zapraszając do udziału w Kongresie, potwierdza rozszerzenie formuły spotkania o czynny, podmiotowy udział młodzieży, która realizować będzie własny projekt w ramach całego Kongresu. Również, podobnie jak w Poznaniu, w treści programu znaczną jego część stanowić będzie prezentacja problemów regionalnych, powiązanych z problematyką unijną i polsko - niemiecką.
    Organizatorzy Kongresu zaproponowali dwa równolegle realizowane projekty, ujęte w programach, przytoczonych poniżej:


Program główny:

Piątek, 11.09.2009
godz. 11 - 16.00 Zwiedzanie miasta
godz. 18. Teatr Wybrzeże, ul. Św. Ducha 2 Otwarcie XV. Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich, przemówienia, koncert, otwarcie wystawy, kolacja, spacer przez nocny Gdańsk.

Sobota, 12.09.2009
9.00 - 10.00 Otwarcie części seminaryjnej, wystąpienia na temat współpracy miast partnerskich z Polski i Niemiec na przykładzie Gdańska i Bremy, prezentacja najważniejszych projektów realizowanych w tych dwóch miastach.
10.00 - 10.30 Temat ekologiczny; Znaczenie rzeki Radunia dla Gdańska i Regionu, wykorzystanie energii wodnej.
10.30 - 11.00 Przerwa na kawę
11.00 - 12.30 Hanza - Wolność - Solidarność - Hanzeatycki Gdańsk od zawsze ważnym miejscem w Europie - wielonarodowość i tolerancja.
13.00 - 14.00 Obiad
14.00 - 15.30 Debata ogólna z udziałem młodzieży na temat: Pojednanie a współpraca Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich.
15.30 - 16.00 Przerwa na kawę.
16.00 - 17.00 Współpraca młodzieży polskiej i niemieckiej - prezentacja dwudniowych warsztatów, organizowanych pod hasłami: “Poznajemy gdańskie zabytki gotyku ceglanego” oraz “Poznajemy szlak ‘Solidarności’ ”.
20.00 - 2.00 Kolacja - Restauracja “Barbados”, ul. Karmelicka 1

13.09.2009 Niedziela
9.00 - 12.00 Seminarium plenerowe: Polsko - niemiecka historia Pomorza, w tym zwiedzanie Kaszubskiego Centrum Kształcenia i Promocji w Szymbarku.
13.00 - 17.00 Podsumowanie i zamknięcie Kongresu, powrót do Gdańska.

Program grupy młodzieżowej

11.09.2009 Piątek
9.00 - 16.00 Wyjazd ul. Św. Trójcy “Poznajemy gdańskie zabytki ceglanego gotyku” i “Poznajemy szlak Solidarności”
16.00 - 18.00 Czas wolny
18.00 - Teatr Wybrzeże, ul. Św. Ducha 2 Otwarcie XV. Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich, przemówienia, koncert, otwarcie wystawy, kolacja, spacer przez nocny Gdańsk.
20.00 - 24.00 Spotkanie integracyjne przy muzyce

12.09.2009 Sobota Szkoła Muzyczna, ul. Gnilna 3
9.00 - 10.30 Praca w grupach przygotowujących dokumentację do prezentacji w formie multimedialnej, graficznej itp.
10.30 - 11.00 Przerwa na kawę
11.00 - 13.00 Ciąg dalszy pracy w grupach
13.00 - 14.00 Obiad
14.00 - 15.30 Debata na temat: “Przyczyny niskiej frekwencji młodzieży w pracy Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich”, w tym “Wpływ wizerunku organizacji na rozwój jej działalności” oraz “Wypracowanie wspólnych kierunków działań dla poprawy sytuacji”.
15.30 - 16.00 Przerwa na kawę
16.00 - 17.00 Współpraca Młodzieży Polsko - Niemieckiej - prezentacja dwudniowych warsztatów organizowanych pod hasłem “Poznajemy gdańskie zabytki ceglanego gotyku” i “Poznajemy szlak Solidarności”
20.00 - 24.00 Kolacja - Restauracja “Barbados”, ul. Karmelicka 1

13.09.2009 Niedziela
9.00 - 12.00 Seminarium plenerowe: Polsko - niemiecka historia Pomorza, w tym zwiedzanie Kaszubskiego Centrum Kształcenia i Promocji w Szymbarku.
13.00 - 17.00 Polsko - Niemieckie występy artystyczne
Podsumowanie i zamknięcie Kongresu, powrót do Gdańska.

Przedstawienie powyższego wprowadzenia w temat Kongresu zaskutkował zorganizowaniem się jedenastoosobowej grupy z naszego Towarzystwa, która wzięła czynny udział w tym Kongresie.

wróć do spisu


Program:

11.09.2009 Piątek

Godz. 11.00- 16.00 Zwiedzanie Gdańska
Godz. 18.00 Teatr Wybrzeża ul. Św. Ducha 2
Otwarcie XV Kongresu Towarzystw Polsko-Niemieckich z Polski
i Niemiecko Polskich z Niemiec

Przemówienia :
1. Zbigniew Leraczyk – Przewodniczący Krajowego Związku Towarzystw Polsko-Niemieckich
2. Jan Kozłowski - Marszałek Województwa Pomorskiego
3. Paweł Adamowicz – Prezydent Miasta Gdańska
4. Joachim Bleicker – Konsul Generalny Republiki Federalnej Niemiec w Gdańsku
5. Karen Buse – Przedstawicielka Senatora ds. Wewnętrzych i Sportu Hanzeatyckiego Miasta
1. Bremy – ( przekazanie rzeźby “Gołębia Pokoju” Prezydentowi Miasta Gdańska
6. Reiner Nalazek – Przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Bremie
7. Piotr Damrath – Prezes Towarzystwa Polska – Niemcy w Gdańsku

- Koncert
- Otwarcie wystawy - Kolacja
- Spacer – Gdańsk nocą.

12.09.2009 Sobota - Szkoła Muzyczna ul. Gnilna 3

9.00-10.00 - Otwarcie części seminaryjnej
- Wystąpienie Prezydenta Pawła Adamowicza
- Współpraca miast partnerskich z Polski i Niemiec na przykładzie
Gdańska i Bremy
- Prezentacja najważniejszych projektów realizowanych w Gdańsku i w Bremie
1. 1.Paweł Adamowicz Prezydent Miasta Gdańska
2. 2.Hans Koschnik – Honorowy Obywatel Miasta Gdańska –były Burmistrz Bremy,( inicjator podpisania w 1976 r. Porozumienia o współpracy partnerskiej między Gdańskiem i Wolnym Hanzeatyckim Miastem Bremą,
3. 3.Hans Dietrich Paschmeyer – Konsul Honorowy Polski w Bremie
4. 4.Przemysław Rot – przedstawiciel biura Prezydenta ds. promocji Miasta Gdańska

10.00-10.30 - Temat ekologiczny: Znaczenie Rzeki Radunia dla Gdańska i Regionu-
wykorzystanie energii wodnych
1. Prezes “Energa – Elektrownie Straszyn” Andrzej Tersa

10.30 Przerwa na kawę

11.00-12.30 - Hanza- Wolność- Solidarność - Hanzeatycki Gdańsk od zawsze ważnym
miejscem w Europie –wielonarodowość i tolerancja
1. Prof. Andrzej Januszajtis – Honorowy Obywatel Miasta Gdańska, były Przewodniczący Miasta Gdańska,
2. Inger Harlevi – V-ce Prezydent Międzynarodowego Związku Hanzy “Hanza”, Konsul Honorowy Polski w Szwecji ,
3. Jolanta Murawska - V-ce Prezydent Międzynarodowego Związku Hanzy “Hanza”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta Miasta Gdańska,
4. Anna Mydlarska –przedstawicielka Europejskiego Centrum Solidarności Kierownik Notacji Filmowej ECS

13.00 Obiad

14.00-15.30 Debata ogólna z udziałem młodzieży na temat: “Pojednanie a współpraca Towarzystw Polsko-Niemieckich i Niemiecko-Polskich”
1. Hans Koschnik - Honorowy Obywatel Miasta Gdańska –były Burmistrz Bremy,( inicjator podpisania w 1976 r. Porozumienia o współpracy partnerskiej między Gdańskiem i Wolnym Hanzeatyckim Miastem Bremą,
2. Hubert Owczarek – Prezes Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznzniu
3. Wolfgang Nitschke – redaktor, Przewodniczący Stowarzyszenia “Adalbertuswerk”
4. Maria Piotrowicz – V-ce Prezes Towarzystwa Polska-Niemcy w Gdańsku
5. Agnieszka Błaszczak -przedstawicielka Domu Pojednania i Spotkań im. Św. Maksymiliana M. Kolbe
6. Alicja Kędzierska – przedstawicielka Stowarzyszenia “Akcja Wschód- Zachód”

15.30 Przerwa na kawę

16.00 - 17.00 Współpraca Młodzieży Polsko -Niemieckiej - prezentacja dwudniowych
warsztatów organizowanych pod hasłem :
- “ Poznajemy gdańskie zabytki gotyku ceglanego”
- “ Poznajemy szlak Solidarności “
1. Dorota Andrich,- Towarzystwo Polska-Niemcy w Gdańsku
2. Łukasz Owczarek – Towarzystw Polko-Niemieckie w Poznaniu
3. Krystian Korzeniewski - Towarzystwo Polsko –Niemieckie w Poznaniu
4. Roman Richtera - Towarzystwo Niemiecko- Polskie w Hannoverze

20.00 Kolacja - Restauracja Hotelu “Mercure – Heveliusz” ul. Heweliusza 22

13.09.2009 Niedziela

Seminarium plenerowe.
8.45 Wyjazd z parkingu Dworca Głównego PKP w Gdańsku.
- Polsko-Niemiecka historia Pomorza
12.00 – 14.00 - Zwiedzanie Kaszubskiego Centrum Edukacji i Promocji w Szymbarku
14.00 - 17.00 Podsumowanie Kongresu przy ognisku.

wróć do spisu


Sprawozdanie organizatorów

    W dniach 11-13 września 2009 odbył się w Gdańsku XV. Kongres Towarzystw Polsko-Niemieckich i Niemiecko-Polskich, zorganizowany przez Towarzystwo Polska-Niemcy w Gdańsku przy wydatnej pomocy Marszałka Województwa Pomorskiego, Prezydenta Miasta Gdańska, Konsulatu Generalnego Republiki Niemiec w Gdańsku oraz Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Udział w organizacji i realizacji Kongresu mieli także: Krajowy Związek Towarzystw Polsko – Niemieckich, Towarzystwo Niemiecko - Polskie w Bremie, Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Kartuzach i Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Poznaniu oraz sponsorzy.

    W imieniu Krajowego Związku Towarzystw Polsko – Niemieckich gości przywitał jego przewodniczący Zbigniew Leraczyk, który odczytał list Ministra Spraw Zagranicznych Radosława Sikorskiego.

    Przemówienia wygłosili zaproszeni goście:
        Jan Kozłowski - Marszałek Województwa Pomorskiego;
        Paweł Adamowicz – Prezydent Miasta Gdańska;
        Joachim Bleicker – Konsul Generalny Republiki Federalnej Niemiec w Gdańsku;
        Karen Buse – Przedstawicielka Senatora ds. Wewnętrznych i Sportu z Hanzeatyckiego Miasta Bremy.
        Rainer Nalazek – Przewodniczący Towarzystwa Niemiecko – Polskiego w Bremie.

    Uroczystego otwarcia dokonał Prezes Towarzystwa Polska-Niemcy w Gdańsku Piotr Damrath. W spotkaniu udział wzięło ponad 200 osób, członków towarzystw oraz zaproszonych gości. Po otwarciu Kongresu wystąpiły dwa chóry “Cartusia” i “ Kakofonia” oraz orkiestra niepełnosprawnych muzyków “Vita Activa”, zdobywając swoimi występami wysokie uznanie zebranych. W dniu otwarcia Kongresu od wczesnych godzin rannych młodzież polsko-niemiecka brała udział w warsztatach pod hasłem: “ Poznajemy gdańskie zabytki gotyku ceglanego” oraz “Poznajemy Szlak Solidarności”.

    W drugim dniu Kongresu część seminaryjną otworzyła przedstawicielka Prezydenta Miasta Gdańska Pawła Adamowicza, Pani Jolanta Murawska. W krótkim przemówieniu przedstawiła współpracę miast partnerskich Polski i Niemiec na przykładzie Gdańska i Bremy. Temat ten rozwinął Hans Koschnick – Honorowy Obywatel Miasta Gdańska – były burmistrz Bremy, inicjator partnerstwa miast Gdańska i Bremy trwającego nieprzerwanie od trzydziestu lat.

    Następnie występowali: Hans Dietrich Paschmeyer – Konsul Honorowy Polski w Bremie oraz Przemysław Rot - przedstawiciel Biura Prezydenta ds. promocji Miasta Gdańska, który przedstawił wizję rozwoju infrastruktury Miasta.

    Z zainteresowaniem zebranych spotkał się temat ekologiczny : “Znaczenie rzeki Radunia dla Gdańska i regionu – wykorzystanie energii wodnej”, przedstawiony przez Prezesa “Energa –Elektrownie Straszyn” Pana Andrzeja Tersę. Następnie Profesor Andrzej Januszajtis – Honorowy Obywatel Miasta Gdańska, były Przewodniczący Rady Miasta Gdańska mówił o zabytkach Gdańska z okresu przynależności miasta do “Hanzy”. Inger Harlevi – Wiceprezydent Międzynarodowego Związku Hanzy “Hanza”, Konsul Honorowy Polski w Szwecji oraz Pani Jolanta Murawska omawiały temat tzw. nowej “Hanzy”. Anna Mydlarska – przedstawicielka Europejskiego Centrum Solidarności, Kierownik Notacji Filmowej ECS – poświęciła uwagę znaczeniu “Ruchu Solidarności”.

    Po przerwie obiadowej - w debacie z udziałem młodzieży na temat “Pojednanie a współpraca Towarzystw Polsko-Niemieckich i Niemiecko Polskich” udział brali :
-     Hans Koschnick, który wyjaśniał znaczenie pojednania,
-     Hubert Owczarek – Prezes Towarzystwa Polsko- Niemieckiego w Poznaniu, który przedstawiał, na przykładach zrealizowanych w Poznaniu projektów polsko – niemieckich, współpracę, nawiązywanie i rozwijanie kontaktów Towarzystw Polsko – Niemieckich i Niemiecko – Polskich, w procesie pojednania.
-     Wolfgang Nitschke – redaktor, przedstawiciel młodszego pokolenia, Przewodniczący Stowarzyszenia “Adalbertuswerk”, skupiającego dawnych Gdańszczan, mieszkających obecnie w Niemczech, który był moderatorem tej debaty;
-     Maria Piotrowicz – wiceprezes Towarzystwa Polska- Niemcy, jedna z seniorek Towarzystwa w Gdańsku, która między innymi powiedziała, że z uwagi na nasze sąsiedztwo w Europie należy sobie przebaczać, chociaż trudno zapomnieć;
-     Agnieszka Błaszczak – Przedstawicielka Domu Pojednania i Spotkań im. Św. Maksymiliana M. Kolbe, która przedstawiła rolę “Domu” w przełamywaniu barier i wzajemnych uprzedzeń;
-     Alicja Kędzierska – przedstawicielka Stowarzyszenia “Akcja Ost-West”.

    W młodzieżowym panelu dyskusyjnym przedstawiciele z Poznania zaprezentowali swoje doświadczenia i plany działania w Towarzystwie, na przykładach projektów zrealizowanych z Towarzystwami Niemiecko – Polskimi w Dolnej Saksonii i Saksonii. Przedstawili także w swojej prezentacji plany działania w obecnej kadencji władz.

    W trzecim dniu Kongresu, w seminarium plenerowym, uczestnicy zwiedzili elektrownię wodną w Straszynie, zapoznając się z jej rolą jako dostarczyciela wody pitnej dla Gdańska oraz funkcją strategiczną - zabezpieczenia miasta przed powodzią. Uroczyste zakończenie Kongresu odbyło się w Kaszubskim Centrum Edukacji i Promocji w Szymbarku. Wspólnym posiłkiem i śpiewem przy akompaniamencie kapeli kaszubskiej realizowano ideę Kongresu : “Sąsiedztwo w centrum Europy”.
Na zakończenia głos zabrali Karen Buse, Jolanta Murawska , Reiner Nalazek, Wolfgang Nitschke oraz Alfred Ordowski. Założenia Kongresu zostały w pełni zrealizowane a wspólne spotkanie było bardzo udane i potrzebne, jako kontynuacja procesu normalizacji stosunków polsko – niemieckich i budowania społeczeństwa obywatelskiego.
Prezes Piotr Damrath podsumowując Kongres podziękował uczestnikom jak i tym wszystkim, którzy przyczynili się do jego udanego przebiegu.

wróć do spisu

Poznańskie podsumowanie
XV. Kongresu Towarzystw Polsko – Niemieckich
i Niemiecko - Polskich w Gdańsku

    My w Poznaniu do XV. Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich przygotowaliśmy się dość dużym nakładem sił, bo zależało nam na zrealizowaniu na nim młodzieżowego panelu dyskusyjnego, którego rok wcześniej, na Kongresie w Poznaniu zorganizować nie można było. Cały XV. Kongres udał się bardzo dobrze, ponadto bez żadnej przesady stwierdzić można, że cele spotkania i naszego, poznańskiego w nim udziału, zostały osiągnięte, z przeprowadzeniem młodzieżowego panelu włącznie. Spotkali się ludzie, którzy na codzień działają na rzecz budowania pomostów polsko - niemieckich, gdzie pracy jest wciąż, mimo różnych politycznych deklaracji, bardzo wiele. Jako goście pojawili się ważni przedstawiciele pomorskich władz wojewódzkich, nie zawiedli także goście z Niemiec. Honorowemu Obywatelowi Miasta Gdańska – Hansowi Koschnickowi, Konsulowi Generalnemu RFN w Gdańsku – Joachimowi Bleickerowi oraz przedstawicielce Senatu Miasta Bremy – Karen Buse towarzyszyli godni reprezentanci Województwa Pomorskiego i Miasta Gdańska: Marszałek Województwa Pomorskiego Jan Kozłowski oraz Prezydent Miasta Gdańska – Paweł Adamowicz. Z Poznania w Kongresie udział wzięła kilkunastoosobowa grupa mocno zróżnicowanych wiekiem członków naszego Towarzystwa i każdy z nich wywiózł z Kongresu bardzo pozytywne wrażenia.

    Dla mnie, jako przewodniczącego Towarzystwa, tych wrażeń było nawet za dużo, bo zupełnie niespodziewanie i nagle znalazłem się na podium, jako uczestnik kongresowej dyskusji ogólnej na temat: “Pojednanie a współpraca Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich”. Pozostałymi uczestnikami dyskusji byli: Hans Koschnick – były burmistrz Bremy, Maria Piotrowicz – wiceprezes Towarzystwa Polska – Niemcy w Gdańsku, Agnieszka Błaszczak – przedstawicielka Domu Pojednania i Spotkań i. św. Maksymiliana Kolbe i Alicja Kędzierska – przedstawicielka Stowarzyszenia Wschód – Zachód z Gdańska. Moderatorem dyskusji był niemiecki przedstawiciel młodego pokolenia, redaktor Wolfgang Nitschke, przewodniczący stowarzyszenia “Adalbertuswerk”, skupiającego byłych mieszkańców miasta Gdańsk, mieszkających w Niemczech. W dyskusji wiodący udział miał Hans Koschnick, wybitna postać niemieckiego i europejskiego świata polityki, którego wypowiedzi nadały ogólny kierunek dyskusji. W tej dyskusji, podjętej również przez uczestników z sali, zwracano uwagę na sens i znaczenie słów “pojednanie” i “tolerancja”, wskazując, że pojednanie wyprowadza się z chrześcijańskiej zasady wybaczania sobie win i w Piśmie Świętym poprzedzało pojednanie z Bogiem i składanie jemu ofiar. Tolerancja zaś to pożądany stosunek silniejszego do słabszego, niekoniecznie przystający do oczekiwanego partnerstwa polsko - niemieckiego. Konkluzją wymiany zdań w tej sprawie było podkreślenie, że w stosunkach polsko - niemieckich położyć obecnie trzeba silny akcent na wzajemny szacunek oraz na budowanie przyjaznej przyszłości. Ta konkluzja była wyraźnie powtarzana przez obie strony dyskusji i nie było tu żadnych wątpliwości ani zgłaszanych uwarunkowań.

    Swój głos w dyskusji starałem się jak najbardziej związać z tematem i z działaniem Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Poznaniu, przedstawiając przykłady projektów tego Towarzystwa. Projekty te realizowane były zawsze wspólnie z Towarzystwami Niemiecko – Polskimi i z udziałem grup młodzieży ze szkół średnich Województwa Wielkopolskiego. Na wstępie jednak przytoczyłem poznański przykład próby pojednania, podjęty bez udziału naszego Towarzystwa. Mianowicie prawie piętnaście lat temu, w lutym 1995 roku, miała miejsce próba pojednania dawnych śmiertelnych wrogów. Wtedy to z okazji pięćdziesiątej rocznicy zdobycia poznańskiej Cytadeli i zakończenia walk o Poznań spotkali się zwycięzcy i pokonani w tych bojach. Byli to dawni żołnierze Armii Czerwonej, żołnierze Wehrmachtu oraz cytadelowcy, czyli mieszkańcy Poznania, którzy brali udział w walkach o samą Cytadelę. Nie wszyscy zdobyli się na podanie sobie rąk, będące symbolem pojednania, jednak znaczna część zrobiła to, przyznając, że wcześniej, bez zmiany ustrojowej w Polsce, nie byłoby to możliwe. Spotkanie tamto zorganizował poznański samorząd, to znaczy Prezydent Miasta Poznania i Urząd Miasta. Dawni żołnierze Wehrmachtu, zrzeszeni w związku obrońców twierdzy Poznań, jeszcze przez kilka lat później przyjeżdżali na tą rocznicę do Poznania, na uroczystości zakończenia walk o Poznań i do niemieckiej kwatery wojennego cmentarza na Miłostowo, aby tam zapalić znicze i złożyć kwiaty. Składali też kwiaty na grobach swoich dawnych wrogów. Jednak czas zrobił swoje, ludzie odchodzą z tego świata i teraz jest to już tylko historią.

    Przedstawiłem również informację o tym, że wielkopolscy nauczyciele - członkowie i sympatycy naszego Towarzystwa biorą udział w realizowaniu innej ścieżki pojednania. Od kilku lat w kilku powiatach wielkopolskich organizowane są polsko - niemieckie spotkania młodzieży szkół średnich, podczas których młodzi ludzie poznają oraz integrują się przy wspólnie realizowanych projektach. Wśród wspólnie wykonywanych prac jest również odnawianie i przywracanie porządku na starych ewangelickich cmentarzach, które pozostały po dawnych niemieckich mieszkańcach Wielkopolski. Od dwóch lat mają miejsce polsko - niemiecko - ukraińskie oraz polsko - niemiecko - francuskie projekty, w ramach których wykonywane są także podobne prace na starych cmentarzach.
    Również krótko powiedziałem, że Towarzystwo Polsko - Niemieckie w Poznaniu podjęło próbę wdrożenia stałych młodzieżowych kontaktów polsko - niemieckich, mających na celu bliższe poznawanie się młodych Niemców i Polaków, aby w ten sposób nawiązywać kontakty, budować porozumienie a także przełamywać negatywne stereotypy. Celowo nie jest podejmowana problematyka pojednania i wybaczania sobie win, obecna wciąż w wielkiej polityce. Zamiast tego stawia się na podejmowanie wspólnych inicjatyw, skierowanych ku przyszłości, chociaż bez omijania tematów historycznych. Pierwszym takim projektem było niemiecko - polskie spotkanie w Lipsku, w roku 2006, zorganizowane przez Bildungswerk Sachsen z Lipska i Towarzystwo Polsko - Niemieckie w Poznaniu.

    W roku bieżącym miała miejsce młodzieżowa polsko - niemiecka dyskusja podczas jubileuszu trzydziestolecia Towarzystwa Niemiecko - Polskiego w Hanowerze. Kolejnym przedsięwzięciem był udział młodych członków Towarzystwa z Poznania w debacie na temat udziału młodzieży w działalności Towarzystw Polsko - Niemieckich. Ta debata miała miejsce podczas XV. Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w Gdańsku, bezpośrednio po pierwszym panelu dyskusyjnym.
    Poznańską prezentację zrealizowało dwóch młodych członków Towarzystwa. W jej końcowej części przedstawili zamiar realizacji własnych projektów, właściwych z punktu widzenia statutowego celu Towarzystwa. Celem tym jest nawiązywanie i rozwijanie kontaktów polsko - niemieckich, służących wzajemnemu poznawaniu się różnych środowisk i społeczności w Wielkopolsce i w krajach związkowych Republiki Federalnej Niemiec, dla tworzenia warunków na rzecz wszechstronnej współpracy między Polakami i Niemcami. Treść projektów wychodzi także naprzeciw postulatom budowy i rozwoju społeczeństw obywatelskich, otwartych na współpracę i współdziałanie z grupami społecznymi w innych państwach, zawsze z udziałem grup członków i sympatyków Towarzystw Niemiecko - Polskich w krajach związkowych Republiki Federalnej Niemiec.

wróć do spisu

Podyskutuj na forum