1. Program projektu
2. Program projektu - po niemiecku
3. Referat
4. Referat
5. Sprawozdanie
6. Dokument końcowy

1. Program projektu

Towarzystwo Polsko–Niemieckie w Poznaniu zostało założone w dniu 07.VI.1991 roku. W dniu 01.VII.1991 r. rozpoczęło pracę nad przygotowaniem I. Kongresu Niemiecko Polskiego w Berlinie i od tego czasu trwa aktywna działalność Towarzystwa. Członkowie Towarzystwa uczestniczyli we wszystkich Kongresach Towarzystw Polsko–Niemieckich i Niemiecko–Polskich w latach 1992–2009 oraz w Zjazdach Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko–Polskich w latach 2006–2008. Towarzystwo zorganizowało XIV. Kongres Towarzystw Polsko–Niemieckich i Niemiecko–Polskich w Poznaniu. oraz współorganizowało XV. Kongres w Gdańsku w roku 2009. W latach 2001–2010 zorganizowało samodzielnie i we współpracy z Towarzystwami Niemiecko–Polskimi kilkanaście projektów, z których część wspierana była przez Fundację Współpracy Polsko–Niemieckiej.

Działalność ta przedstawiona jest w dwóch pracach dyplomowych, obronionych w poznańskiej Wyższej Szkole Umiejętności Społecznych, była także przedstawiana w publikacjach regionalnej prasy wojewódzkiej oraz w „Przeglądzie Zachodnim”, będącym czasopismem naukowym Instytutu Zachodniego w Poznaniu.

W roku 2011 w tym czasopiśmie publikowane będą dwie kolejne pozycje na temat polsko–niemieckich przedsięwzięć Instytutu Zachodniego, w których brało udział Towarzystwo oraz na temat wpływu „Traktatu pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17.6.1991” na współpracę polskich i niemieckich organizacji pozarządowych.

Współpraca Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu z Towarzystwem Niemiecko–Polskim w Hanowerze rozpoczęła się jeszcze w latach dziewięćdziesiątych, jednak efektywne współdziałanie zaczęło się w roku 2003 od wizyty w Hanowerze grupy członków Towarzystwa oraz Społeczno–Kulturalnego Towarzystwa Mniejszości Niemieckiej w Poznaniu. W roku 2004, w czasie uroczystości z okazji przyjęcia Polski do Unii Europejskiej zrealizowany został w Poznaniu pierwszy wspólny projekt, wsparty przez samorząd Województwa Wielkopolskiego. Dwudziestoosobowa grupa z Towarzystwa Niemiecko–Polskiego w Hanowerze była jedyną zorganizowaną grupą zagraniczną, biorącą udział w uroczystościach akcesyjnych do Unii Europejskiej w Wielkopolsce.

W kolejnych latach, niezależnie od innych projektów, realizowano wspólnie po dwa projekty, jeden w Poznaniu i jeden w Hanowerze.

Projekt wspierany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz poznański oddział Firmy HAMA

 

 

www.tpn.poznan.pl

Mail: tpnpoznan@gmail.com

 

DWUDZIESTOLECIE TOWARZYSTWA POLSKO–NIEMIECKIEGO W POZNANIU.

Konferencja: Uwarunkowania i efekty współpracy Towarzystwa Polsko–Niemieckiego w Poznaniu z

Towarzystwami Niemiecko–Polskimi

Podróż studyjna : Polsko–niemieckie wczoraj, dziś i jutro w Wielkopolsce 

INSTYTUT ZACHODNI

POZNAŃ, Ulica Mostowa 27

KRÓTKO O HISTORII TOWARZYSTWA

Pierwszy raz Towarzystwo uzyskało wsparcie ze strony Fundacji Współpracy Polsko–Niemieckiej w roku 2007, na projekt pt: „Powrót do przeszłości na przykładzie Lednogóry”. Dwoma częściami projektu były: „Człowiek i przyroda w dziejach środkowej Europy” oraz wieczór poetycki poświęcony Józefowi Eichendorffowi. W roku 2008 wsparcie ze strony FWPN uzyskał projekt: „Święto lata”, którego częściami były: „Kultywowanie dawnego rzemiosła na wsi i w mieście” oraz wieczór muzyczno–poetycki. Towarzystwo zorganizowało przy wsparciu FWPN i Urzędu Miasta Poznania wspólnie z Krajowym Związkiem Towarzystw Polsko-Niemieckich w roku 2008 XIV Kongres Towarzystw Polsko–Niemieckich i Niemiecko–Polskich w Poznaniu.

Foto. XIV Kongres Towarzystw Polsko–Niemieckich i

Niemiecko - Polskich w Poznaniu

O PROJEKCIE

Projekt składa się z dwóch części . Na treść konferencji pt: „Uwarunkowania i efekty współpracy Towarzystwa Polsko–Niemieckiego w Poznaniu z Towarzystwami Niemiecko–Polskimi” złożą się referaty przedstawicieli Towarzystw uczestniczących w konferencji oraz dyskusja.

Podsumowaniem konferencji będzie przyjęcie dokumentu końcowego , przedstawiającego znaczenie Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17.6.1991” dla polskich i niemieckich organizacji pozarządowych.

Drugą częścią projektu będzie podróż studyjna na północ od Poznania , w celu zaprezentowania śladów polsko–niemieckiej przeszłości tej części Wielkopolski oraz perspektyw rozwoju współpracy polsko–niemieckiej w powiecie obornickim, ze szczególnym uwzględnieniem partnerstw tych samorządów z samorządami terytorialnymi w Dolnej Saksonii.

 

PROGRAM PROJEKTU

Piątek, 03. czerwca 2011 r.

- od 14.00 Przyjazd uczestników z Niemiec, zakwaterowanie w hotelu

Sobota, 04. czerwca 2011 r.

– 9.00 - 9.15 Konferencja

Otwarcie konferencji, powitanie zebranych, przedstawienie planu konferencji i podróży studyjnej

- 9.15 – 9.45 Referat główny TP-N w Poznaniu

– 9.45 – 10.30 Referat przedstawiciela TN-P z Hanoweru

– 10.30 – 10.45 Przerwa kawowa

– 10.45 – 11.15 Referat przedstawiciela TN-P z Poczdamu

– 11.15 – 11.45 Referat przedstawiciela TN-P ze Springe

– 11.45 – 12.15 Referat przedstawiciela TP-N z Drezna

– 12.15 – 12.30 Przerwa kawowa

– 12.30 – 13.00 Dyskusja

– 13.00 – 14.00 Przerwa w Muzeum Bambrów

– 14.00 – 14.30 Dyskusja, przyjęcie dokumentu końcowego

– 14.30 – 15.00 Katering, Spotkania indywidualne, zwiedzanie miasta

 

Niedziela – 05. czerwca 2011 r.

Podróż studyjna:

– 9.00 – 9.40 Wyjazd do Rożnowic, na miejsce pamięci i złożenie wieńca przy pomniku

– 10.10 – 10.20 Przejazd do Rogoźna

– 10.30 – 11.30 Prelekcja i zwiedzenie Muzeum Regionalnego

– 11.30 – 12.00 Przejazd do Wiardunków

– 12.00 – 13.30 Spotkanie środowiskowe, katering

– 13.30 – 14.00 Zwiedzenie miejsca pamięci

Powrót do Poznania do 15.00

Pożegnanie gości:15.00 -15.30

wróć do spisu

2. Program projektu - po niemiecku

ÜBER DIE GESELLSCHAFT

Die Polnisch - Deutsche Gesellschaft in Posen wurde am 07.06.1991 gegründet, und am 15.06.1991 hat sie mit den Vorbereitungen für die Zusammenarbeit in einer deutsch-polnischen Gemeinschaft begonnen, deren Ziel war es, den ersten deutsch - polnischen Kongress in Berlin ins Leben zu berufen. Die Arbeiten begannen am 01.07.1991. Seit damals dauert die Aktivität der Gesellschaft. Die Mitglieder der Gesellschaft nahmen an allen fünfzehn Kongressen der Polnisch - Deutschen und Deutsch - Polnischen Gesellschaften in Jahren 1992–2009, und an allen Versammlungen des Bundesvorstands der Deutsch - Polnischen Gesellschaften e. V. in Jahren 2006–2008 teil. Die Gesellschaft veranstaltete den XIV. Kongress der Polnisch - Deutschen und Deutsch - Polnischen Gesellschaften in Posen und organisierte 2009 den XV. Kongress in Danzig mit . 2001-2010 organisierte die P-DG selbständig und in der Zusammenarbeit mit den Deutsch - Polnischen Gesellschaften ein gutes Duzend Projekte, von denen einige durch die Stiftung für deutsch - polnische Zusammenarbeit unterstützt wurden. Diese Aktivität wurde in zwei Diplomarbeiten dargestellt, die an der Hochschule für Soziale Fähigkeiten verteidigt worden sind. Die Aktivität wurde auch in den Publikationen der regionalen woiwodschaftlichen Presse und in der „ Przegląd Zachodni “, einer wissenschaftlichen Zeitschrift des West - Institutes, veröffentlicht. 2011 werden dort zwei weitere Publikationen gedruckt, die von den polnisch - deutschen Projekten des West-Institutes, an denen sich die Gesellschaft beteiligte, und von dem Einfluss „Des Vertrags zwischen der Bundesrepublik Deutschland und Republik Polen über gute Nachbarschaft und freundschaftliche Zusammenarbeit vom 17.06.1991“ auf polnische und deutsche Bürgerorganisationen handeln.

Die Zusammenarbeit der P-DG in Posen mit der DPG e.V. Hannover begann noch in den 90er Jahren, jedoch das effektive

Mitwirken fing erst 2003 an, seit dem Besuch in Hannover, der Mitglieder der P-DG und der Sozial-Kulturellen Gesellschaft der deutschen Minderheit zu Posen. Dieser Kontakt, während dessen der Oberbürgermeister von Hannover Herbert Schmalstieg alle Beteiligten empfing, öffnete die erfolgreiche und freundliche Zusammenarbeit zwischen den beiden Gesellschaften und die persönliche Freundschaft ihrer Mitglieder. 2004, im Laufe der Feierlichkeiten zum Eintritt Polens zu der UE, wurde das erste gemeinsame Projekt durchgeführt, das durch das Woiwodschafts - selbstverwaltungsamt unterstützt wurde. Eine Gruppe von 20 Personen aus der DPG Hannover war die einzige auswärtige, organisierte Gruppe, die an den Feierlichkeiten in Wielkopolska zur Erweiterung der EU um Polen teilnahm. In den nächsten Jahren wurden jeweils zwei Projekte veranstaltet, eins in Poznan und eins in Hannover. Das letzte davon, gemeinsam in Posen organisiert, war die Begegnung unter dem Titel: „ Der Weg zur Freundschaft durch die Musik und das Wort “. Dazu gehörte die poetische Autorenlesung und die Studienreise - „ Polnisch-Deutsches Kulturerbe in Großpolen ”, die am 12. - 13.02.2010 stattfanden.

Wir wünschen Ihnen schönen Aufenthalt in Posen und erfolgreiche Teilnahme an dem Projekt.

www.tpn.poznan.pl

Mail: tpnpoznan@gmail.com

 

Gefördert aus Mitteln der Stiftung für deutsch-polnische Zusammenarbeit und Firma HAMA Polska Sp. z o.o.

20 JAHRE DER POLNISCH-DEUTSCHEN GESELLSCHAFT IN POSEN

Konferenz: „Die Bedingungen und die Ergebnisse der Zusammenarbeit der Polnisch - Deutschen Gesellschaft in Poznań und den Deutsch - Polnischen Gesellschaften in Deutschland“

Studienreise : „Polnisch – deutsches GESTERN, HEUTE und MORGEN in Wielkopolska“.

POSEN, JUNI 2011 

Die D-PG und die SdpZ

Das erste mal bekam die P-DG die Unterstützung der SdpZ im Jahre 2007 fürs Projekt unter dem Titel: „ Rückkehr in die Vergangheit am Beispiel des Lednogóras“ (Powrót do przeszłości na przykładzie Lednogóry). Das Projekt bestand aus zwei Teilen : „ Der Mensch und die Natur in der Geschichte des Mitteleuropas“ und die Lesung der Poesie von Joseph von Eichendorff. 2008 fand die Unterstützung seitens der SdpZ das Projekt „ Das Sommerfest “, das aus folgenden Teilen bestand: „ Die Kultivierung des alten Handwerks auf dem Lande und in der Stadt“ und einem Musik- und Poesieabend. Auch im Jahre 2008 organisierte die P-DG zusammen mit dem Staatsverband der Polnisch-Deutschen Gesellschaften den XIV. Posener Kongress der Polnisch-Deutschen und Deutsch-Polnischen Gesellschaften, gefördert durch die SdpZ, und 2010 erwarb die Hilfe der SdpZ das Projekt: „ Der Weg zur Freundschaft durch die Musik und das Wort “ .

Foto. XIV Kongres Towarzystw Polsko–Niemieckich i

Niemiecko - Polskich w Poznaniu

ÜBER DAS PROJEKT

Das Projekt besteht aus zwei folgenden Teilen: einer Konferenz und einer Studienreise. Die Konferenz unter dem Titel: „Die Bedingungen und die Ergebnisse der Zusammenarbeit der Polnisch - Deutschen Gesellschaft in Posen und den Deutsch -Polnischen Gesellschaften“ wird im Instytut Zachodni in Poznań ( Posener West-Institut ) unter dem Patronat des Institutsleiters Prof. Dr. hab. Andrzej Sakson stattfinden.

Zu dem Inhalte der Konferenz werden die Vorträge von den Vertretern der beteiligten Gesellschaften und eine anschließende Debatte beitragen. Das Abschlussdokument, über die Bedeutung „Des Vertrags zwischen der Bundesrepublik Deutschland und der Republik Polen über gute Nachbarschaft und freundschaftliche Zusammenarbeit vom 17.6.1991“ für die bürgerlichen Organisationen, wird die Konferenz zusammenfassen.

Als zweites Teil folgt die Studienreise in die Umgebung nördlich von Posen. Das hat die Absicht, die Spuren der deutsch - polnischen Vergangenheit in diesem Teil Großpolens und die Aussichten für die Entwicklung der Zusammenarbeit zwischen Deutschland und Polen im Kreis Posen und Oborniki vorzustellen, unter der besonderen Berücksichtigung der Partnerschaften zwischen diesen Selbstverwaltungen und den Selbstverwaltungen in Niedersachsen.

 

PROGRAMM

 

Freitag, den 03. Juni 2011

ab 14.00 Ankunft und Unterbringung der Gäste in Hotel

Samstag, den 04. Juni 2011

9.00 - 9.15 Konferenzeröffnung, Begrüßung der Teilnehmer, Vorstellen des Konferenzplans und der Studienreise

9.00-9.15 Leitreferat der P-DG in Posen

9.45-10.30 Referat des Vertreters der DPG Hannover

10.30-10.45 Kaffeepause

10.45-11.15 Referat des Vertreters der DPG Potsdam

11.15-11.45 Referat des Vertreters der DPGen Niedersachsen (Springe)

11.45-12.15 Referat des Vertreters der DPG Dresden

12.15-12.30 Kaffeepause

12.30-13.30 Diskussion

13.30-14.00 Pause

14.00-14.30 Diskussion, Abschlussdokument

14.30-15.00 Mittagessen. Danach Besuch im Museum der Posener Bamberger.

Sonntag, den 05. Juni 2011

Studienreise:

9.00-9.40 Fahrt nach Rożnowice, Gedenkstelle, Kranzniederlegung

10.10-10.20 Fahrt nach Rogoźno

10.30-11.30 Referat und Besuch im Regionalmuseum

11.30-12.00 Fahrt nach Wiardunki

12.00-13.30 Begegnung mit den Einwohnern, Katering

13.30-14.00 Besichtigung der Gedenkstelle in der Stadt Ryczywół. Fahrt nach Posen.

Gästeabschied: 15.00-15.30

wróć do spisu

3. Referat

    Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, z dnia 17 czerwca 1991 i jego znaczenie dla działalności organizacji pozarządowych w Polsce i w Niemczech

Szanowni Goście z zaprzyjaźnionych Towarzystw Niemiecko-Polskich,
Szanowni Goście z zaprzyjaźnionych wielkopolskich organizacji pozarządowych,
Szanowne Koleżanki i Szanowni Koledzy z Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu
Szanowni Zebrani,

    W jeden rok po wielkim zwrocie politycznym w Polsce, dokonanym w roku 1989, zmiany w stosunkach polsko - niemieckich zaczęły nabierać realnych kształtów. Zawarte zostały dwa traktaty, którymi były: Traktat pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy, z 14. listopada 1990 roku oraz Traktat pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, z 17. czerwca 1991 roku. Drugi z traktatów uzupełniony został listami ministrów spraw zagranicznych obu krajów, wymienionymi pomiędzy tymi ministrami w dniu podpisania traktatu. Dodać także koniecznie należy, że w dniu podpisania drugiego z Traktatów podpisane zostały także w Bonn, mieście będącym wówczas stolicą państwa niemieckiego, dwie umowy międzyrządowe w wyniku realizacji których powołane zostały dwie ważne instytucje, mające wspomagać działania na polu współpracy polsko – niemieckiej, a mianowicie: Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej oraz Polsko - Niemiecka Wymiana Młodzieży.
    Oczywistą rzeczą jest, że bez drugiego z traktatów czyli bez Traktatu pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, z 17. czerwca 1991 roku, nie byłoby przedmiotowych umów a więc również z nich wynikających instytucji, wspierających polsko - niemieckie współdziałanie. Dla organizacji pozarządowych a także dla szkół praktyczne znaczenie dla rozwoju współpracy i współdziałania polsko - niemieckiego miały właśnie te podpisane także 17 czerwca 1991 roku dwie umowy międzyrządowe. Powiedzieć trzeba, że przedmiotowe dokumenty nie wzięły się ani nagle ani znikąd ale były kolejnymi, tym razem bardzo znaczącymi krokami na drodze ku normalizacji stosunków polsko – niemieckich. Zaś utworzenie Fundacji Współpracy Polsko – Niemieckiej, której celem było wspieranie współpracy polskich i niemieckich organizacji pozarządowych stało się dla tych organizacji wydarzeniem nie do przecenienia.
    Droga ku normalizacji stosunków polsko - niemieckich rozpoczęta została przed wielu laty po obu stronach naszej granicy i kolejne kroki na niej kontynuowali z determinacją i uporem światli politycy, hierarchowie kościelni i przedstawiciele świata nauki. Także nie wszyscy zwykli obywatele w obu naszych państwach zapomnieli o tym, że po drugiej stronie granicy żyją normalni ludzie, także krewni i znajomi, z czego wynikała świadomość, że tak, jak jest, wiecznie trwać nie powinno i nie może. Dokument pierwszy - Traktat pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy, z 14. listopada 1990 roku jest krótki, zawiera część wstępną i tylko cztery artykuły. Dwudziestolecie jego podpisania minęło w Polsce bez większego zainteresowania, jako że dla większości Polaków dokument potwierdzał istniejący stan rzeczy i tylko zamykał politycznie sprawę polsko - niemieckiej granicy, u nas uznawaną od dawna za rzecz oczywistą. Drugi Traktat miał otwierać drogę ku jakościowo nowej rzeczywistości, miał także stworzyć podstawy do zbliżenia się naszych narodów mimo tragicznej przeszłości, wielkiej różnicy w rozwoju gospodarczym i społecznym a także mimo bardzo mocno zakorzenionych negatywnych stereotypów w obu społeczeństwach.
    Jak było wcześniej zaznaczone, powiedzieć trzeba, że obywatelskie działania na rzecz budowania normalnych stosunków pomiędzy Polakami i Niemcami mają dłuższą historię niż ostatnie dwadzieścia lat. Jednak warto uświadamiać sobie i przypominać wszystkim, że Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy stworzył, po polskim przełomie politycznym w 1989 roku, określoną sytuację polityczną, którą ludzie i organizację pozarządowe mogły wykorzystać na rzecz budowania dobrych kontaktów, korzystnych więzi międzyludzkich, pojednania i współpracy, właśnie pomiędzy ludźmi i społecznościami naszych krajów. A o tym, że możliwości te były wykorzystywane, świadczyć może chociażby to, że w swoim czasie zwracano nawet uwagę, że dobre polsko - niemieckie relacje obywatelskie nie tylko trwały, ale wręcz poprawiały się w czasie różnych zawirowań i zakłóceń politycznych pomiędzy Polską a Niemcami. Powstawały sytuacje, w których zwykli ludzie i grupy społeczne w naszych krajach wskazywały politykom swoim działaniem, inną drogę niż napięcia i spory polityczne ponad głowami społeczeństw. Można zastanawiać się nad tym, które treści Traktatu adresowane są przede wszystkim do społeczeństw i dyskutować czy obywatele po obu stronach granicy te treści w pełni wykorzystali. Przedtem jednak celowym wydaje się przypomnieć te zapisy, jako że mają one już prawie dwadzieścia lat.
    Poznając zapisy Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, warto zacząć od starannego przeczytania jego części wstępnej, gdzie jak to się w potocznej mowie naszych zachodnich sąsiadów mówi, między innymi “stoi napisane”:
    Rzeczypospolita Polska i Republika Federalna Niemiec,
    - dążąc do zamknięcia bolesnych rozdziałów przeszłości oraz zdecydowane nawiązać do dobrych tradycji i przyjaznego współżycia w wielowiekowej historii Polski i Niemiec,
    - uwzględniając historyczne zmiany w Europie, w szczególności ustanowienie jedności Niemiec oraz głębokie przemiany polityczne, gospodarcze i społeczne w Polsce,
    - przekonane o konieczności ostatecznego przezwyciężenia podziału Europy oraz stworzenia sprawiedliwego i trwałego pokojowego ładu europejskiego,
    - świadome wspólnoty ich interesów oraz wspólnej odpowiedzialności za zbudowanie Europy nowej, wolnej i zjednoczonej przez prawa człowieka, demokrację i ideę państwa prawa,
    - głęboko przekonane, że urzeczywistniając żywione od dawna przez ich Narody pragnienie porozumienia i pojednania, wnoszą ważki wkład w zachowania pokoju w Europie,
    - uznając, że współpraca gospodarcza jest niezbędnym czynnikiem rozwoju szerokich dwustronnych stosunków na stabilnej i trwałej podstawie, zmniejszenia różnic rozwojowych oraz umacniania zaufania między obu Państwami i Narodami, a także wyrażając wolę istotnego rozszerzenia i pogłębienia tej współpracy w przyszłości,
    - świadome znaczenia, jakie dla przyszłych stosunków obu Państw ma członkostwo Republiki Federalnej Niemiec we Wspólnocie Europejskiej oraz polityczne i gospodarcze przyłączanie Rzeczypospolitej Polskiej do tej Wspólnoty,
    - pomne niepowtarzalnego wkładu Narodów polskiego i niemieckiego do wspólnego europejskiego dziedzictwa kulturowego oraz wielowiekowego wzajemnego wzbogacania się kultur obu Narodów, jak również znaczenia wymiany kulturalnej dla wzajemnego zrozumienia i pojednania narodów,
    - przekonane, że młodym pokoleniom przypada szczególna rola w nowym ukształtowaniu stosunków między obydwoma Państwami i Narodami oraz w budowie zaufania między nimi,
    - doceniając znaczenie Traktatu między Rzecząpospolitą a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy, podpisanego 14 listopada 1990 roku, uzgodniły, co następuje:
    I tu w treści Traktatu znajdujemy trzydzieści osiem artykułów zamkniętych podpisami ówczesnych ministrów spraw zagranicznych: Krzysztofa Skubiszewskiego i Hansa - Dietricha Genschera oraz czerwonymi lakowymi pieczęciami państwowymi obu Wysokich Umawiających się Stron. Zanim jednak wgłębimy się w treść artykułów Traktatu, zatrzymajmy się nad wybranymi fragmentami jego części wstępnej.
    Każdy z powyższych myślników, znajdujących się w polskim zapisie wstępnej części traktatu, zawiera treść oczywistą choć nie zawsze przyjmowaną bez zastrzeżeń. Nawet dziś jeszcze dla wielu ludzi już ta pierwsza myśl o zdecydowaniu nawiązania do dobrych tradycji i przyjaznego współżycia w wielowiekowej historii Polski i Niemiec jest prawie bluźnierstwem, absolutnie sprzecznym z wciąż jeszcze żywym przysłowiem, że “Jak świat światem nie będzie Niemiec Polakowi bratem”. Jednak historia udowadnia, że już pierwsi Piastowie a potem również Jagiellonowie żenili się z niemieckimi księżniczkami a polsko - niemiecka granica od XII do XVIII wieku była granicą pokoju a w roku 1683 polska wyprawa przeciw Turkom pod Wiedeń uratowała stolicę Cesarstwa Niemieckiego skutkiem zwycięskiej bitwy stoczonej przez zjednoczone siły polsko – niemieckie pod dowództwem króla Jana III. Sobieskiego z wojskami wielkiego wezyra Kara Mustafy. Krzyżacko - polski konflikt rozgrywał się na naszej północnej granicy i faktem jest także, że następca Zakonu Krzyżackiego czyli Królestwo Pruskie było w opozycji do Cesarstwa Niemieckiego, z którym w wiekach XVIII i XIX toczyło zwycięskie wojny o terytoria, zanim przekształciło się w II. Rzeszę Niemiecką. Pomnik „Lwa spod Nachodu”, który do wybuchu Powstania Wielkopolskiego stał na obecnym Placu Wolności był materialnym dowodem na te fakty.
    O tych sprawach powiedziane było dużo na II. Kongresie Polsko - Niemieckim w Szczecinie w roku 1993, gdzie dyskutowali Polacy i Niemcy jako przedstawiciele organizacji pozarządowych, zdecydowanie odcinających się od negatywnych stereotypów polsko - niemieckich. Tak szeroka dyskusja była możliwa ponieważ brali w niej również udział przedstawiciele mniejszości niemieckiej w Polsce oraz organizacji polonijnych w Niemczech. Na pewno wdrożony wtedy już od dwóch lat Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy oraz wsparcie Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej, będącej w wyniku umowy niejako pochodną tego traktatu przyczyniły się znacznie do zbliżenia się polskich i niemieckich organizacji pozarządowych a także do utrwalenia potrzeby następnych kontaktów tych organizacji, zrealizowanej już w roku 1994 na kolejnym Kongresie we Wolfsburgu.
    Również treść myślnika o świadomości wspólnoty interesów oraz wspólnej odpowiedzialności za zbudowanie nowej Europy mogła wydawać się zbyt wybiegająca w przyszłość. Jednak zarówno treść obrad III. Kongresu Niemiecko - Polskiego we Wolfsburgu, jak i obecność tam wysokich przedstawicieli władz z obu stron wskazywała na trafność powyższego sformułowania. Na wymienionym Kongresie gośćmi między innymi byli: Przewodnicząca Bundestagu p. Rita Süssmuth, Wicemarszałek Sejmu RP p. Aleksander Małachowski, Minister Kultury rządu RFN p. Rolf Wernstedt i Ambasador RP w RFN p. Janusz Reiter. Powiedzieć więc można, że w pierwszych latach wdrażania Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy władze państwowe obu krajów wspierały nawiązywanie i rozwój współpracy polskich i niemieckich organizacji pozarządowych, co szczególnie potrzebne było organizacjom polskim, z zasady mniej doświadczonym od niemieckich.
    Tak jak jeden rok wcześniej w Szczecinie, również III. Kongres we Wolfsburgu w roku 1994 wspierała Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej. Współorganizatorem Kongresu wraz z tamtejszym Towarzystwem Niemiecko - Polskim był Federalny Związek Towarzystw Niemiecko - Polskich. W roku następnym wystąpiła podobna sytuacja, organizacyjne wysiłki Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Bielsku - Białej wspierał również Federalny Związek Towarzystw Niemiecko - Polskich. Działo się tak, ponieważ Towarzystwa Polsko - Niemieckie nie były jeszcze zorganizowane w związek krajowy i dla uzupełnienia tego braku partnerzy niemieccy oraz Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej wspierały polskie działania, działając zgodnie z postanowieniami traktatowymi, jak i z celami powołania Fundacji.
    Podobnie, jako trafne, ocenić można było wyrażone dwa myślniki dalej głębokie przekonanie o żywionym od dawna przez oba Narody pragnieniu porozumienia i pojednania. Myśl ta została poddana weryfikacji już na następnym, IV. Kongresie w Bielsku - Białej. Wprawdzie ten Kongres zaszczycił swoją obecnością premier rządu krajowego Saksonia, jako gospodarza przyszłego kongresu, jednak już treść obrad nakierowana była nie na sprawy państwowe, a na problematykę społeczną w obu państwach. Zaświadczyć o tym mogą cztery z ośmiu paneli dyskusyjnych, a mianowicie: „Współpraca ponad granicami: euroregiony - współpraca ludzi i instytucji”, „Stosunki niemiecko - polskie - tradycje i dzień dzisiejszy na przykładzie regionu bielskiego”, „Niemiecko - polska wymiana młodzieży, podsumowanie i wymiana doświadczeń” oraz „Polacy w Niemczech - Niemcy w Polsce”.
    Już w programie II. Kongresu Polsko – Niemieckiego w Szczecinie w roku 1993 pojawiła się tematyka ekologiczna. Wielkim zaangażowaniem wykazali się tutaj przedstawiciele Towarzystwa Niemiecko - Polskiego w Hamburgu. Temat, w dość ogólnym sformułowaniu pojawił się także w programie III. Kongresu we Wolfsburgu, jednak dopiero na IV. Kongresie w Bielsku – Białej w maju 1995 roku przedstawiano ekologię w życiu miasta i projekt manifestu ekologicznego. Niezależnie od tego w rezolucji końcowej IV. Kongresu, w maju 1995 roku apelowano do rządów i polityków w obu krajach o wspieranie obywatelskich działań na rzecz integracji Polski z Unią Europejską oraz na rzecz pojednania społeczeństw obu narodów.
    W pół roku po IV. Kongresie, który odbył się w Bielsku-Białej w maju 1995 roku, na początku października 1995 r. Towarzystwo Polsko - Niemieckie w Bielsku - Białej podjęło próbę powołania organizacji skupiającej i koordynującej działania Towarzystw Polsko - Niemieckich. Skorzystano z pomocy organizacyjnej partnerskiego Towarzystwa Niemiecko - Polskiego we Wolfsburgu oraz wsparcia Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej, organizując spotkanie, połączone z podróżą studyjną na obszarze ówczesnego województwa ze stolicą w Bielsku - Białej. Nawiązując do kolejnego zapisu Traktatu, mówiącego o wkładzie obu narodów do europejskiego dziedzictwa kulturowego, zorganizowano podróż po regionie, podczas której zapoznawano się z materialnymi dowodami na istnienie tego dziedzictwa, tym razem wynikającego ze związków polsko - niemieckich w dawnej monarchii Habsburgów. Efektem tego i następnego spotkania organizacyjnego było powstanie już w roku następnym Krajowego Związku Towarzystw Polsko - Niemieckich z siedzibą w Bielsku - Białej, który to związek stał się partnerem Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko - Polskich.
    W maju 1996 roku miał miejsce kolejny, V. Kongres, który organizowały trzy instytucje: Towarzystwo Niemiecko - Polskie w Saksonii, Federalny Związek Towarzystw Niemiecko - Polskich i Euroopera Görlitz a wspierała Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej. Postawiono na prezentację kultury w wykonaniu niemieckich i polskich artystów. Uczestnicy Kongresu zaproszeni zostali na próbę generalną “Barona cygańskiego” w miejskim teatrze w Görlitz, mogli także uczestniczyć w przedstawieniu “Poezji śpiewanej nocą” w wykonaniu polskich artystów. Nawiązano do traktatowego zapisu o przekonaniu, że młodym pokoleniom przypada szczególna rola w kształtowaniu stosunków między oboma Państwami i Narodami oraz w budowaniu zaufania między nimi. Problematyce polsko - niemieckiej wymiany młodzieży został poświęcony panel dyskusyjny pod tytułem: “Wymiana młodzieży: Oferty i zapotrzebowanie. Czy potrzebne są nowe treści?” Pytanie było absolutnie retoryczne. Obie strony wskazywały, że po pierwszych kontaktach młodzieży i ich opiekunów, kiedy oswojono się z samym faktem niemożliwego wcześniej kontaktu, przyszedł czas współtworzenia ambitniejszych programów przez samą młodzież, według ich zapotrzebowania.
    Polskim akcentem w tym Kongresie było popołudnie drugiego dnia, kiedy to w Domu Kultury w Zgorzelcu prezentowano wystawę i przed balem oglądano występ rzeszowskiego zespołu “Resovia Saltans”, będącego zapowiedzią zaproszenia Kongresu do Rzeszowa w roku 1999. Powiedzieć można, że V. Kongres w Görlitz - Zgorzelcu swoją treścią wpisał się również w realizację zapisów Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, mówiących o wspólnym europejskim dziedzictwie kulturowym i wzajemnym wzbogacaniu się kultur obu narodów oraz o potrzebie wzajemnego zrozumienia i pojednania narodów. Wprawdzie Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej wsparła Kongres, jednak ilość zgłoszeń przekroczyła planowaną liczbę po sto pięćdziesiąt osób z obu stron i dla obniżenia kosztów całego projektu uczestnicy ze strony polskiej zakwaterowani zostali w hotelu po polskiej stronie granicy, przygotowano także pewną ilość miejsc noclegowych w jednym z internatów szkoły średniej w Zgorzelcu.
    Jak wynika z dokumentacji, organizację i prowadzenie kolejnego, VI. Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w Gdańsku zrealizował po raz pierwszy Krajowy Związek Towarzystw Polsko - Niemieckich z siedzibą w Bielsku Białej. Przy realizacji projektu współpracował także Federalny Związek Towarzystw Niemiecko - Polskich a Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej przy wcale niemałym wsparciu gdańskich władz wojewódzkich i miejskich sfinansowała to przedsięwzięcie. W programie gdańskiego Kongresu zapowiedziane zostały znów z obu stron delegacje wysokiej rangi państwowej. W jakimś stopniu spowodowane zostało to miejscem spotkania i koniecznością zmierzenia się z nie tylko polską przeszłością grodu nad Motławą. W efekcie tego w rezolucji VI. Kongresu znalazły się treści dotyczące perspektyw rozwoju stosunków polsko - niemieckich oraz wejścia Polski do politycznych, gospodarczych i wojskowych struktur europejskich a także kwestie polsko - niemieckiej historii Gdańska. Wykorzystano także okazję, aby zaapelować do rządów obu krajów o stworzenie warunków do funkcjonowania Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej również i w XXI wieku.
    W przeciwieństwie do V. Kongresu w Görlitz, w Gdańsku nie było osobnego panelu dyskusyjnego, poświęconego sprawom młodzieży, mimo znacznej liczby młodych uczestników Kongresu. Dzięki dobrej pogodzie sprawa przybrała wręcz humorystyczny obrót, polegający na tym, że grupa młodzieży opuściła obrady Kongresu i przeniosła się na trawnik przy Placu Węglowym, aby tam przedyskutować sprawy, które uważała za ważne. Do organizatorów Kongresu został wysłany wyraźny sygnał, że niemiecka i polska młodzież chce stać się podmiotem na polu polsko - niemieckiego pojednania i współpracy. Incydent ten stanął w wyraźnej opozycji do stwierdzenia rezolucji końcowej Kongresu, gdzie znalazły się słowa zaniepokojenia zbyt małym stopniem zaangażowania młodego pokolenia w rozszerzanie dialogu polsko - niemieckiego. W odniesieniu do polityków stwierdzano wprost, że “brak w niemal wszystkich polskich partiach politycznych wyraźnego lobby na rzecz pogłębienia stosunków polsko - niemieckich oraz relatywnie niewielka siła oddziaływania niemieckich polityków, czynnie zaangażowanych w dialog i współpracę polsko - niemiecką”. Te słowa rezolucji pozostały jednak przysłowiowym wołaniem na puszczy.
    Na przykładzie VII. Kongresu, który miał miejsce w Suhl, leżącym w niemieckim kraju związkowym Turyngia powiedzieć można, że dobry przykład Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej oraz polskich samorządów, wspierających poprzednie polsko - niemieckie spotkanie zaowocował udziałem niemieckich sponsorów w realizacji tego Kongresu. Bez wątpienia było to również świadectwo wdrożenia postanowień Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. Ponadto do ogólnego tematu: „Polacy i Niemcy wspólnie w Europie” dodane zostało hasło (zapis oryginalny): „Der Zukunft verpflichtet - Zobowiązani przyszłości”, pokazujące niedostatki polsko - niemieckiej współpracy i uświadamiające o konieczności lepszego współdziałania. Realizowane tematy miały blisko do spraw obywatelskich, dodać także trzeba, że prowadzone były za każdym razem z odniesieniem do ludzi i lokalnych społeczności. Porównywano na przykład sieci zabezpieczeń socjalnych w obu krajach a także zjawiska nacjonalizmu i wrogości wobec cudzoziemców. Dyskutując o wielkiej powodzi na Odrze i Łabie w roku 1997 postawiono pytanie, czy grozi nam utonięcie w kryzysie ekologicznym i ekonomicznym. Ta zauważana wspólnota losów ilustrowana była przykładami współpracy gospodarczej i kulturalnej pomiędzy polskimi i niemieckimi regionami. Po raz pierwszy i jedyny zresztą dyskutowano na temat nierówności w traktowaniu kobiet i mężczyzn i można było odnieść wrażenie, że wszystko to służyć miało udzieleniu odpowiedzi na pytanie ostatniego plenum, zamykającego Kongres. Pytanie to brzmiało: „Czy dojrzeliśmy do Europy?”. Pytanie nie było bezzasadne, jako że dotyczyło Polski i Polaków, aspirujących do włączenia się w określone struktury europejskie a ponadto zadane zostało w niemieckim kraju związkowym Turyngia, który należąc przez prawie pół wieku do Niemieckiej Republiki Demokratycznej, w znacznym stopniu był w sytuacji podobnej do naszej, polskiej i na drodze do zjednoczonej Europy w największym stopniu znalazł się dopiero w wyniku całkiem niedawnego zjednoczenia Niemiec.
    Jak się okazywało, każde spotkanie kongresowe wnosiło nowe rzeczy i sprawy do procesu tworzenia się obywatelskiego współdziałania i współpracy polsko – niemieckiej, związanego z traktatowym zapisem o świadomości wspólnoty polskich i niemieckich interesów oraz wspólnej odpowiedzialności za zbudowanie Europy nowej, wolnej i zjednoczonej przez prawa człowieka, demokrację i ideę państwa prawa. Przynosiło też pełne niepokoju zapytania o przyszłość tych kontaktów. O ile w Gdańsku w roku 1997 apelowano o umożliwienie działania Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej w wieku XXI, o tyle już dwa lata później VIII. Kongres w Rzeszowie znacznie się opóźnił z powodu trudności w znalezieniu środków na jego sfinansowanie. Na szczęście jednak Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej w końcu bardzo znacząco wsparła przedsięwzięcie i zostało ono zrealizowane w dniach 24 - 26. września 1999 r. Rzeszowski Kongres do dotychczasowego głównego hasła: „Polacy i Niemcy wspólnie w Europie” dodał swój temat, brzmiący: „Tożsamość regionalna w Europie”. Podobnie, jak w Bielsku - Białej w roku 1995, Kongres współorganizowało miejscowe Towarzystwo Polsko - Niemieckie a mówiąc o tożsamości regionalnej odnoszono się do polsko - niemieckiej przeszłości z czasów monarchii habsburskiej. Zrealizowanie otwarcia Kongresu na zamku w Łańcucie nawiązywało do dyskutowanej później tożsamości regionalnej oraz problematyki restytucji dóbr kultury. Po raz pierwszy do tematyki polsko - niemieckiej dodano elementy polityki europejskiej w dyskusji o integracji z Unią Europejską. Miało to wyraz w temacie dotyczącym włączenia Ukrainy i Słowacji do społecznego rozwoju Europy oraz ze związanymi z tym obawami i nadziejami społeczeństw Polski i Niemiec. Zamknięciem Kongresu była sesja plenarna pod tytułem „Obraz Polski w Niemczech i Niemiec w Polsce. Treść mediów a rzeczywistość”, zwracająca uwagę na rozbieżności we wzajemnym postrzeganiu się Polaków i Niemców oraz na próby utrwalania przez mass media niektórych stereotypów na potrzeby określonych sił politycznych w obu krajach.
    IX. Kongres w Bremie, ostatni w drugim tysiącleciu, okazał się znów, szczególnie dla polskich uczestników, nową jakością z kilku powodów. Miasto Brema, najmniejszy kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec, szczycący się najstarszym partnerstwem z polskim miastem (z Gdańskiem od 1976 r.) oraz aktywnym Towarzystwem Niemiecko – Polskim, nawet nieco starszym od tego partnerstwa, przygotowało i zrealizowało swój projekt jeszcze lepiej niż poprzedni organizatorzy, wprost perfekcyjnie. Wielki nakład pracy, wykonany przez Towarzystwo Niemiecko - Polskie w Bremie, wsparty działaniem wielu obywateli Bremy oraz ich wysokich przedstawicieli a także zasilaniem nie tylko Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej stworzyło bardzo dobry klimat tego spotkania kongresowego. Przygotowane materiały, dostępne w obu wersjach językowych, ułatwiały uczestnictwo w prowadzonych dyskusjach, pozwoliły także na dłużej zachować pamięć o tym projekcie.
    Otwierając Kongres najwyżsi przedstawiciele władz Bremy wyrażali zadowolenie i radość, że to spotkanie, którego hasłem głównym było „Polacy i Niemcy wspólnie w Europie - budujemy wspólną Europę” ma miejsce właśnie w tym starym hanzeatyckim mieście, otwartym na Europę i Polskę. Program Kongresu łączył tematykę europejską, narodową i obywatelską. Dyskutowano na temat przyszłej roli Niemiec i Polski we wspólnej Europie oraz o problemach włączenia Polski w europejską politykę socjalną. Wiązano także tą problematykę z działaniem obywatelskim, przedstawiając doświadczenia i perspektywy nauczania języka polskiego w szkołach niemieckich, związane tak ze znaczną liczbą mieszkańców Bremy, pochodzenia polskiego jak i z perspektywą rozszerzania się kontaktów polsko - niemieckich. Zadaniem ostatniego forum dyskusyjnego była próba określenia roli, jaką mogą odgrywać Towarzystwa Niemiecko - Polskie i Polsko - Niemieckie w procesie budowania wspólnej Europy. Po raz pierwszy postawiony został wyraźny drogowskaz dla organizacji obywatelskich, pozarządowych na drodze do integracji europejskiej. A że sprawy rozważane były głównie w kontekscie polsko - niemieckim, jako ważne dla nas działanie wskazane zostało budowanie wzajemnego zaufania poprzez rozwój kontaktów i współpracę Towarzystw przy realizacji polsko - niemieckich projektów, a więc przez realizację treści Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, z wykorzystaniem wsparcia Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej. IX. Kongres w Bremie był ostatnim z przygotowanych i przeprowadzonych przez Federalny Związek Towarzystw Niemiecko - Polskich, którym kierował Marcus Meckel, poseł do Bundestagu, przewodniczący Niemiecko - Polskiej Grupy Parlamentarnej Bundestagu. W Kongresie uczestniczyła także p. dr Angelika Schwall - Düren, która wkrótce potem przejęła kierownictwo Związku Federalnego Towarzystw Niemiecko - Polskich.
    Zakończenie każdego Kongresu wiązało się z pytaniem o miejsce następnego spotkania i pytanie to stawiane było niejeden raz z niepokojem. Tym razem także w tej sprawie było inaczej. Podczas obrad drugiej sesji plenarnej, do prawie trzystu sześćdziesięciu uczestników Kongresu dołączyła delegacja gospodarzy przyszłego, X. Kongresu, z prezydentem miasta Leszna na czele, który z rocznym wyprzedzeniem zaprosił uczestników tego spotkania do wielkopolskiego miasta Leszno na pierwszy Kongres Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w nowym tysiącleciu.
    XI. Kongres w Lesznie tak, jak poprzedni odbył się na początku maja i również patronowały mu wysokie władze regionu. Gości Kongresu witał prezydent miasta Leszna przywołując historię społeczności tego miasta, w niedalekiej przeszłości składającego się z Polaków, Niemców, Żydów i Czechów oraz wskazując na jego dynamiczny rozwój i międzynarodowe kontakty. Gościem honorowym tego Kongresu była p. Rita Suessmuth, wielce zasłużona dla pojednania polsko – niemieckiego wtedy już była przewodnicząca Bundestagu. Lokując tradycyjną rozrywkową część Kongresu w kompleksie pałacowym w Rydzynie, dawnej siedzibie ziemiańskiej rodu Sułkowskich i Leszczyńskich, organizatorzy podnieśli rangę kulturową spotkania podobnie jak uczynili to rzeszowscy organizatorzy VIII. Kongresu, prezentując w roku 1999 zamek w Łańcucie. Do ogólnego hasła wszystkich dotychczasowych spotkań kongresowych, które brzmiało: „Polacy i Niemcy wspólnie w Europie” dodano myśl wybiegającą w najbliższą przyszłość, a mianowicie: „Polacy i Niemcy wspólnie w Unii Europejskiej”. W programie Kongresu znalazły się zapytania o sposoby zwiększania stopnia zainteresowania Polaków i Niemców problemami swoich sąsiadów oraz o przeciwdziałanie objawom nacjonalizmu i nietolerancji w swoich krajach. Kontynuowano dyskusję o roli i znaczeniu wymiany kulturalnej pomiędzy Polską i Niemcami ale także, jakby z okazji dziesiątego już spotkania kongresowego, postawiono poważnie pytanie o cel i warunki kontynuowania tych spotkań. Podczas zamykającej Kongres sesji plenarnej rozważano temat: „Przyszłość i wspólna praca Towarzystw na poziomie lokalnym i krajowym”. W poddanych pod dyskusję projektach rezolucji oraz uchwały Kongresu skupiono się na sprawach państwowych, pozostających w gestii najwyższych władz a będących wtedy w centrum uwagi opinii publicznej w obu krajach. Odnosząc się do przedstawianej już na kongresie w Bremie sprawy ostatecznego uregulowania odszkodowań dla polskich robotników przymusowych czasu II. wojny światowej w rezolucji Kongresu apelowano do Bundestagu, rządu federalnego i niemieckiego przemysłu o przystąpienie do wypłacania świadczeń dla pozostających jeszcze przy życiu byłych robotników przymusowych. Z kolei w uchwale kongresowej władze Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko - Polskich i Krajowego Związku Towarzystw Polsko - Niemieckich, deklarując swoje zaangażowanie w sprawie, apelowały do wszystkich o podejmowanie wszelkich wysiłków na rzecz zwiększenia w społeczeństwach obu naszych krajów akceptacji dla rozszerzenia Unii Europejskiej.
    Władze miasta Leszna zaangażowały się bardzo mocno w organizację Kongresu. Po wizycie w Bremie i zgłoszeniu gotowości do zorganizowaniu X. Kongresu u siebie, sprzyjały działaniom obywatelskim na rzecz utworzenia Towarzystwa Niemiecko - Polskiego w Lesznie, które po prawie rocznych staraniach zostało na początku roku 2001 zarejestrowane jako organizacja pozarządowa. Zadbały też o informowanie lokalnej społeczności o przygotowaniach do Kongresu. Między innymi w połowie lutego 2001, w lokalnej prasie przedstawiona została, w postaci wywiadu z wiceprezydentem miasta, bardzo obszerna informacja o terminie i celu zbliżającego się przedsięwzięcia, w której zawarty był szczegółowy program Kongresu a także opis imprez towarzyszących. Bezpośrednio przed Kongresem, na pierwszej stronie lokalnego czasopisma przypomniane zostało o przedsięwzięciu a polsko - niemiecką problematykę wzbogacono dodatkowo wywiadem z prezesem Związku Polaków w Niemczech “Rodło”. Koszt uczestnictwa w Kongresie był niewysoki w znacznym stopniu dzięki wsparciu udzielonemu przez Fundację Współpracy Polsko - Niemieckiej oraz miejscowy polsko - niemiecki biznes.
    W dniach 3 - 5 maja 2002 r., w Hesji, we Frankfurcie nad Menem miał miejsce kolejny, XI Kongres Towarzystw Niemiecko - Polskich i Polsko - Niemieckich, który zgromadził około trzystu uczetników. Był w najlepszym tego słowa znaczeniu kontynuacją poprzednich spotkań a jego tematykę w największym stopniu zdominowała ocena wysiłków na rzecz integracji Polski z Europą Zachodnią oraz zbliżające się przystąpienie naszego kraju do Unii Europejskiej. W głównym temacie Kongresów „Polacy i Niemcy wspólnie w Europie” rozwinięte zostało hasło „Polacy i Niemcy - współpraca i bezpieczeństwo” a program zawierał dwa spotkania plenarne i cztery dyskusje związane z tymi spotkaniami. W odróżnieniu od dwóch poprzednich Kongresów, gdzie więcej mówiono o sprawach narodowych i europejskich, autorzy programu znów dokonali zwrotu w kierunku spraw obywatelskich. Przedstawiając sprawy współpracy gospodarczej Polski i Niemiec w rozszerzonej Europie starali się położyć akcent na sprawy socjalne, poddając pod dyskusję szanse i ryzyka partnerstwa gospodarczego Polski i Niemiec w Unii Europejskiej, jakie niesie to partnerstwo dla ludzi i grup społecznych. W kolejnej dyskusji o stabilizacji wewnętrznej społeczeństwa wymieniano poglądy na temat tożsamości kulturowej w związku z wymianami kulturalnymi a także transgranicznymi migracjami ludności. Odnosząc się do udziału Polski i Niemiec w odpowiedzialności za bezpieczeństwo w Europie, poddano pod dyskusję różnice w bezpieczeństwie socjalnym w naszych krajach. Podjęto także próbę oceny przemian społecznych w dyskusji pod tytułem: „Polska i Niemcy pomiędzy kulturą mieszczańską a społeczeństwem obywatelskim”. Z dwóch poznańskich wystąpień podczas dyskusji kongresowych, jedno, dotyczące tematu „Polska i Niemcy między kulturą mieszczańską a społeczeństwem obywatelskim” zostało przeniesione do wielkopolskiej prasy regionalnej przy okazji informacji o samym Kongresie.
    Kongres we Frankfurcie nad Menem poprzedzony został obszernym prasowym oświadczeniem przewodniczącej Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko - Polskich p. dr Angeliki Schwall - Düren, którego fragmenty warte są przytoczenia, jako że w określony sposób miały kierunkować współdziałanie polskich i niemieckich Towarzystw, będące przecież ważną metodą realizacji zadań statutowych Towarzystw Polsko - Niemieckich. W oświadczeniu można przeczytać: „Poprzez rozszerzenie NATO na wschód Polska i Niemcy po raz pierwszy stały się sojusznikami. Poprzez wypłatę symbolicznych odszkodowań dla dawnych robotników przymusowych zamknięto też nareszcie jeden z najbardziej spornych rozdziałów przeszłości. Ponad trzysta partnerstw pomiędzy miastami, Polsko - Niemiecka Współpraca Młodzieży, Uniwersytet Europejski ‘Viadrina’ we Frankfurcie nad Odrą oraz Collegium Polonicum w Słubicach świadczą o solidnej podstawie społecznej łączącej obydwa państwa. ... Wraz z oczekiwanym wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej w roku 2004, rozpocznie się ostatecznie nowy rozdział w stosunkach polsko - niemieckich. Już w ramach negocjacji dotyczących przystąpienia do Unii okazało się, iż w przyszłości chodzić będzie przede wszystkim o rozwiązywanie konfliktu odmiennych poglądów przy pomocy intensywnego dialogu politycznego. ... Jak długo między Niemcami i Polakami będzie istniało poczucie silnego społecznego dystansu, istnieje groźba wchodzenia problematyki polityki zagranicznej do emocjonalnie prowadzonej dyskusji wewnętrznej. Wciągnięcie całych społeczeństw do dialogu polsko - niemieckiego jest historycznym wyzwaniem na następne lata. Stereotypów nie wolno zstępować obojętnością, potrzebne jest poczucie bliskości”. W końcowej części oświadczenia znalazło się miejsce na ocenę dotychczasowych Kongresów: Odbywające się od dziesięciu lat kongresy „Polacy i Niemcy wspólnie w Europie” jako twór pośredni pomiędzy wydarzeniem społecznym, osobistym spotkaniem zaangażowanych obywateli oraz warsztatami prowadzonymi przez najlepszych specjalistów tworzą doskonałą okazję, by sprostać nowym wyzwaniom w stosunkach polsko - niemieckich. Tegoroczny kongres we Frankfurcie ma szczególne znaczenie, ponieważ 5. maja 2002 roku w Kościele św. Pawła prezydent RFN Johannes Rau wypowie się na temat stosunków polsko - niemieckich.”
    Z treścią tego oświadczenia warto chyba zestawić fragment sprawozdania z udziału w Kongresie, przedstawionego na spotkaniu Towarzystwa Polsko – Niemieckiego w Warszawie – Koło Poznań w czerwcu 2002 roku. Brzmi ono następująco:
„Nieco zaskoczyło mnie, że gospodarze postanowili zwiedzanie miasta pozostawić gościom do własnego wyboru. Na IX. Kongresie w Bremie był taki punkt programu, wcześniej też były. Na szczęście dla gospodarzy pogoda im pomogła - pierwsze dwa dni były mocno deszczowe a trzeci nieprzyjemnie zimny.
Frankfurcka drożyzna warta była rangi tej metropolii. Podczas „Wieczoru Frakfurckiego” na inaugurację i na „Wieczorze tanecznym w Bürgerhaus Bornheim” za małą butelkę wody płaciliśmy po 1,60 Euro, za małe piwo - 2 Euro. Na polskich kongresach piwo było gratis, a w Rzeszowie na VIII. Kongresie nawet wódkę stawiali.
    Czułem się niezręcznie po zapoznaniu się z listą osób, którzy byli gośćmi Kongresu, moderatorami i referentami na poszczególnych sesjach plenarnych i forum dyskusyjnym. Ze strony niemieckiej byli to ludzie działający w polityce lub w gospodarce, w rządzie federalnym lub krajowym, w zarządzie banku itp. Po stronie polskiej poza jednym wyjątkiem przyjechali sami „byli”. Były poseł, były prezydent byłego miasta wojewódzkiego, były minister, były redaktor naczelny... . Komu zależało na prezentowaniu na Kongresie w Niemczech polskiej opozycji w osobach tych „byłych”? Komu nie zależało na okazaniu zainteresowania tym cyklicznym, międzynarodowym przedsięwzięciem, w którym ze strony niemieckiej zawsze brali udział znaczący ludzie, wcześniej premierzy niemieckich krajów związkowych a teraz nawet Prezydent Republiki Federalnej Niemiec?
    Tematy poruszane podczas Kongresu miały państwowy wymiar, nawet gdy odnosiły się do regionalnych zagadnień i to w żaden sposób nie pasowało do tego jak Państwo Polskie potraktowało to wydarzenie. Powiedzieć można, że polska reprezentacja w najlepszym razie pasowała do poziomu regionu i nie jest to wcale wielką złośliwością. Przy tym dodać trzeba, że zabierający w dyskusjach głos polscy uczestnicy nawet nie próbowali spraw społeczeństwa obywatelskiego, tożsamości kulturowej i tym podobnych ściągać do poziomu relacji pomiędzy ludźmi, dziejących się w małych społecznościach czy w regionach.
Myślę, że każdy z uczestników był pod wrażeniem przemówienia, które w kościele św. Pawła wygłosił Prezydent RFN Johannes Rau. Wielka szkoda, że tekstu tego nie słyszał na żywo żaden z prominentnych polityków polskich a także szkoda, że przemówienia nie dostarczono uczestnikom Kongresu, choćby do poczytania w drodze powrotnej i przekazania dalej innym zainteresownym. Szkoda, bo na Kongresie w Bremie teksty przemówień oficjalnych dołączone były do materiałów kongresowych wszystkim uczestnikom.”
    W jeden rok później, w Krakowie Polacy i Niemcy spotkali się po raz dwunasty i ostatni w tej formule kongresów, choć zarówno polscy jak i niemieccy uczestnicy tego spotkania przyjmowali ten komunikat z niedowierzaniem. O tym, że sprawy idą w tą stronę nieoficjalnie powiedziane zostało po raz pierwszy we Frankfurcie nad Menem a komunikat ten brzmiał, że dotychczasowa formuła tych spotkań się wyczerpuje. Spotkanie w Krakowie miało miejsce w dniach 16 - 18. maja 2003 r., krótko przed referendum, w którym Polacy mieli się wypowiedzieć w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej. Wiara w zwycięstwo zwolenników przystąpienia do Unii była tak wielka, do ogólnego hasła „Polacy i Niemcy w Europie” Kongres przyjął jego rozwinięcie w postaci: „Wspólnie w zjednoczonej Europie”.
    Kongres zgromadził około 250 osób, z czego ponad stu uczestników przybyło z Niemiec. Patronat honorowy nad obradami przyjęli: Prezydent miasta Krakowa prof. Jacek Majchrowski oraz Marszałek Województwa Małopolskiego Janusz Sepioł. Głównym sponsorem Kongresu była tradycyjnie Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej, ponadto wsparcia udzielił Oddział Krakowski Deutsche Banku oraz Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, który użyczył ponadto pomieszczeń Teatru im. Juliusza Słowackiego na uroczyste otwarcie Kongresu oraz na odbycie spotkania podsumowującego dwudniowe obrady i przyjęcie wspólnej deklaracji.
    Merytoryczną treść Kongresu stanowiło plenum pod tytułem: “Szanse i wyzwania w zjednoczonej Europie” na którym dyskutowano o społeczeństwie obywatelskim jako przyszłości Europy oraz o gospodarce opartej o wiedzę jako szansie na rozwój Europy. Referat wprowadzający do pierwszej dyskusji wygłosił prof. dr hab. Andrzej Zoll - Rzecznik Praw Obywatelskich, drugą dyskusję prowadził dr Reinhard Klein - prezes Niemiecko - Polskiego Towarzystwa Wspierania Gospodarki Berlin - Gorzów. Wprawdzie przedstawiciele władz miasta i regionu angażowali się w udział w obradach Kongresu wprost symbolicznie, jednak aktywność i współdziałanie polskich i niemieckich organizacji pozarządowych uzupełniały dość skutecznie ten niedostatek. W Kongresie wzięło udział dwunastu członków Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Poznaniu, jako jedna z liczniejszych delegacji, uczestnicząc czynnie w dyskusjach na temat możliwości działania organizacji pozarządowych oraz ich współpracy z samorządami terytorialnymi. Przedstawiana problematyka wraz informacją o Kongresie została również przeniesiona do wielkopolskiej prasy regionalnej.
    Krajowy Związek Towarzystw Polsko - Niemieckich zamierzał nadać XII. Kongresowi jak najwyższą rangę. Dlatego też, wzorem XI. Kongresu we Frankfurcie nad Menem, przed przyjęciem wspólnej deklaracji zaplanowane zostało wystąpienie Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego. Sama deklaracja była właściwie apelem do społeczeństw obu naszych krajów o poparcie dla integracji europejskiej i o czynne włączenie się w procesy podejmowania związanych z nią decyzji politycznych, także przez udział Polaków w referendum akcesyjnym. Niestety zamiast osoby Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, najwyższym rangą przedstawicielem polskich władz, i to tylko na spotkaniu zamykającym Kongres, była p. Danuta Hübner - sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP. Można powiedzieć, że dwanaście kongresowych spotkań polskich i niemieckich organizacji pozarządowych, z których połowa miała miejsce w Polsce nie wywołało ani większego ani trwałego zainteresowania prominentnych polskich polityków, co w końcu musiało zniechęcić niemieckich partnerów do kontynuowania przedsięwzięć w dotychczasowej formule.
    Trzydzieści osiem artykułów Traktatu pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17. czerwca 1991 roku zawierają regulacje dotyczące spraw państwowych, narodowych, gospodarczych i społecznych. I właśnie zapisy dotyczące spraw społecznych odnosić należałoby do działania obywateli oraz organizacji pozarządowych z punktu widzenia oceny wykorzystania możliwości stwarzanych przez te treści. W zapisach Traktatu można znaleźć wiele treści, odnoszących się bezpośrednio do obywateli oraz ich organizacji, nazywanych w Polsce „pozarządowymi” a w Republice Federalnej Niemiec „obywatelskimi”. Wydaje się, że przynajmniej niektóre z nich warte są przytoczenia właśnie tu i teraz.
    W artykule drugim umawiające się strony stawiają w centrum swej polityki człowieka, z jego godnością i prawami oraz troskę o przetrwanie ludzkości i zachowanie środowiska naturalnego.
    W artykule ósmym strony deklarują przywiązanie najwyższego znaczenia do jedności europejskiej opartej na prawach człowieka, demokracji i idei państwa prawa oraz do działania na rzecz osiągnięcia tej jedności.
    W artykule dwunastym wskazuje się na duże znaczenie partnerskiej współpracy między regionami, miastami, gminami i innymi jednostkami terytorialnymi, w szczególności na obszarach przygranicznych.
    W artykule dziewiętnastym strony deklarują podejmowanie wszelkich stosownych działań w celu popierania i ułatwiania ruchu osobowego i turystyki. W artykule dwudziestym piątym potwierdzona zostaje gotowość do umożliwienia wszystkim zainteresowanym osobom pełnego dostępu do języka i kultury drugiego kraju i popieranie odpowiednich państwowych i prywatnych inicjatyw oraz instytucji.
    W artykule dwudziestym dziewiątym strony deklarują popieranie wszechstronnych kontaktów osobistych między obywatelami obu państw, żywiąc przekonanie, że rozwój kontaktów międzyludzkich jest niezbędną przesłanką porozumienia i pojednania obu Narodów. Deklarują także popieranie ściślejszej współpracy między partiami, związkami zawodowymi, kościołami i związkami wyznaniowymi, organizacjami sportowymi, fundacjami oraz innymi organizacjami i zrzeszeniami społecznymi. Strony deklarują także poparcie działalności Forum Polsko – Niemieckiego, witając z zadowoleniem jego starania, aby przy udziale wszystkich reprezentatywnych sił politycznych i społecznych w Rzeczypospolitej Polskiej i w Republice Federalnej Niemiec opracowywać koncepcje dalszego rozwoju stosunków polsko - niemieckich i podejmować odpowiednie inicjatywy.
    W artykule trzydziestym wyrażone jest przekonanie, że wzajemne poznanie i zrozumienie młodych pokoleń ma podstawowe znaczenie dla nadania trwałego charakteru porozumieniu i pojednaniu Narodów Polskiego i Niemieckiego. Szczególnie dużą wagę przywiązuje się do możliwie szerokich kontaktów i ścisłego współdziałania młodzieży polskiej i niemieckiej. W tym celu strony deklarują, w granicach możliwości finansowych, wspieranie wszelkimi sposobami kontaktów i wymiany młodzieżowej.
    Trzydziesty artykuł Traktatu stał się dla Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu impulsem do uczestniczenia we wdrażaniu szkolnych wymian młodzieżowych oraz do zapraszania grup uczniów i studentów do udziału w projektach. Działanie to otwarło młodym ludziom drogę do udziału w życiu Towarzystwa i pozwala utrzymywać średnią wieku jego członków na zdecydowanie przedemerytalnym poziomie.

wróć do spisu

4. Referat

    Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z dnia 17 czerwca 1991
i jego znaczenie dla Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu

Szanowni Goście z zaprzyjaźnionych Towarzystw Niemiecko-Polskich,
Szanowni Goście z zaprzyjaźnionych wielkopolskich organizacji pozarządowych,
Szanowne Koleżanki i Szanowni Koledzy z Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu
Szanowni Zebrani,

    Polityczny i społeczny przełom dokonany w Polsce w roku 1989 a więc przed podpisaniem obu traktatów polsko – niemieckich, zmienił zarówno stosunki międzynarodowe z ościennymi państwami jak i myślenie obywateli polskich o zachodnim sąsiedzie. Zniknął „socjalistyczny obóz bratnich państw i narodów”, gdzie wszystko było doktrynalnie ułożone i nienaruszalne. Istniał wprawdzie jeszcze polityczno – militarny Układ Warszawski z 1955 roku, jednak świadomość, że upadek całego tego systemu jest już tylko kwestią czasu była powszechna. Państwo polskie musiało znaleźć swoje miejsce w tej nowej rzeczywistości, swojego nowego miejsca w państwie i w relacjach z sąsiadami szukało również społeczeństwo. Powstała szansa rozpoczęcia budowy społeczeństwa obywatelskiego, również poprzez tworzenie organizacji pozarządowych o zasięgu międzynarodowym. W dużym stopniu brało się to z potrzeby unormowania stosunków z sąsiadami przez granicę, była też potrzeba odreagowania trwającej kilka dziesięcioleci izolacji od tych sąsiadów.
    Do realizacji międzynarodowych kontaktów pomiędzy społecznościami niezbędna jest umiejętność organizowania odpowiednich działań a także zorganizowanie się społeczeństwa. Niestety tych wymagań społeczeństwo polskie na początku lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku nie spełniało. W Polsce istniały wprawdzie różne organizacje, także o międzynarodowym zasięgu, jednak ich formuły działania bardzo różniły się od działań organizacji pozarządowych, określonych w już wtedy wprowadzonej w życie „Ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 Prawo o stowarzyszeniach”. Po stronie polskiej brak było doświadczeń i umiejętności i to w znacznym stopniu wyjaśnia fakt, że to strona niemiecka, a dokładnie mówiąc Towarzystwa Niemiecko - Polskie wystąpiły z inicjatywą nawiązania współpracy polsko - niemieckiej, nawet jeszcze przed podpisaniem Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. Miały do tego dobrą podstawę w postaci wieloletniej działalności, jako że najstarsze z nich działały już od połowy lat siedemdziesiątych. Wprawdzie adresatem tej niemieckiej inicjatywy było świeżo założone Towarzystwo Polsko - Niemieckie w Warszawie, ale długotrwałe prace organizacyjne, przygotowujące najpierw I. Kongres Polsko - Niemiecki w Berlinie a potem II. Kongres w Szczecinie prowadzone były w Poznaniu, przy znacznym udziale Instytutu Zachodniego w Poznaniu oraz Koła Poznań jako oddziału Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Warszawie. Można więc powiedzieć, że poznańska organizacja budowała fundamenty tej współpracy, jako pionier na tym polu po stronie polskiej. Trudno tutaj jednak mówić o wykorzystywaniu możliwości wynikających z treści Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy tym bardziej, że Koło Poznań swoje zebranie założycielskie miało 07. czerwca 1991 r., czyli jeszcze dziesięć dni przed podpisaniem tego traktatu. W dniu 15. czerwca utworzono zespół do współdziałania z grupą organizacyjną Towarzystw Niemiecko – Polskich, która zapowiedziała swoje przybycie do Poznania a prace nad przygotowaniem Kongresu rozpoczęły się w Poznaniu w dniu 01. lipca 1991 roku, czyli ledwie dwa tygodnie po podpisaniu Traktatu.
    Wpływ wejścia w życie Traktatu na początki działalności Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Poznaniu był więc tylko pośredni. Włączono się w działania na rzecz normalizacji stosunków polsko - niemieckich na poziomie relacji pomiędzy ludźmi i organizacjami pozarządowymi, odpowiadając na pozytywne inicjatywy niemieckie. Korzystano z polepszającej się atmosfery w stosunkach polsko - niemieckich i ułatwieniach w przekraczaniu granicy polsko – niemieckiej. Na I. Kongres Polsko - Niemiecki do Berlina, w maju 1992 roku, pojechało z Poznania dziesięć osób, w tym trzy z Instytutu Zachodniego. Od samego początku jednak wśród poznańskich uczestników spotkań kongresowych nigdy nie było znaczących przedstawicieli miejskiej i regionalnej władzy i administracji. Sytuacja ta wydawać się może tym dziwniejsza, że partnerstwo Poznania z Hanowerem trwało już ponad dziesięć lat i było oceniane jako perspektywiczne. Jednak to nie wystarczało do włączenia się w rzeczywiste procesy pojednania i współpracy polsko – niemieckiej, realizowane przez ludzi i organizacje pozarządowe. Odgórnie zarządzana przyjaźń i współpraca „bratnich socjalistycznych narodów”, realizowana wcześniej przez prawie pół wieku przez władzę w żaden sposób nie dała się w Poznaniu przełożyć na poziom polsko – niemieckich kontaktów władz oraz instytucji samorządowych mimo, że pomiędzy ludźmi i organizacjami pozarządowymi współpraca ta była już faktem.
    Ciekawostką I. Kongresu Niemiecko – Polskiego, dowodzącą wielkiego wyczucia sytuacji przez jego organizatorów, była charakterystycznie zróżnicowana tak zwana opłata konferencyjna, która wynosiła dla uczestników z Niemiec Zachodnich - 50 DM, dla uczestników z Niemiec Wschodnich - 30 DM, dla uczestników z Polski - 10 DM. Na żadnym z dokumentów kongresowych nie ma jeszcze informacji o instytucjach wspierających. Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej jako instytucja wspierająca pojawia się dopiero w drugim roku swojego działania, w dokumentach II. Kongresu w Szczecinie, jako partner Urzędu Miasta Szczecina współfinansującego Kongres.
    Dla organizatorów i uczestników pierwszego Kongresu Niemiecko – Polskiego, który miał miejsce w Berlinie było rzeczą oczywistą, że następne spotkanie kongresowe będzie nastąpi w Warszawie albo w Poznaniu. Za Poznaniem przemawiała dotychczasowa działalność organizatorska, kilkunastoletnie partnerstwo Poznania z Hanowerem oraz położenie względem granicy polsko – niemieckiej. Jednak prominetni przedstawiciele poznańskich władz samorządowych nie wykazali żadnego zainteresowania „taką formą promocji miasta” i uczestników II. Kongresu przyjął Szczecin, obchodzący w roku 1993 siedemset pięćdziesiątą rocznicę nadania miastu praw magdeburskich. Do spotkania kongresowego w Poznaniu doszło dopiero w roku 2008, a tylko na pocieszenie pozostaje fakt, że w Warszawie podobnego spotkania nie było ani razu mimo że Berlin gościł uczestników spotkań kongresowych dwa razy – w roku 1992 na Kongresie Niemiecko – Polskim oraz na Zjeździe Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko – Polskich w roku 2006, który związany był z dwudziestoleciem powstania tego Związku.
    Jak wspomniane było wcześniej, Towarzystwo Polsko - Niemieckie w Poznaniu istnieje od 1991 roku. Wydarzeniami, zaznaczającymi udział Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Poznaniu w życiu społecznym w regionie, są głównie projekty polsko - niemieckie, realizowane w Poznaniu i okolicach wspólnie z Towarzystwami Niemiecko - Polskimi. Drugą ważną rzeczą jest udział w projektach Towarzystw Niemiecko - Polskich, prowadzonych w krajach związkowych Republiki Federalnej Niemiec, w których uczestniczyli członkowie i sympatycy poznańskiego Towarzystwa, w tym grupy młodzieży ze szkół średnich w regionie. Patrząc z dalszej perspektywy czasowej widać, że w prawie dwudziestoletnim okresie działania Towarzystwa pierwszych ponad dziesięć lat to głównie udział w Kongresach Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich, jako projektach instytucji centralnych, którymi były Krajowy Związek Towarzystw Polsko - Niemieckich i Federalny Związek Towarzystw Niemiecko - Polskich. Chodzi tu o pierwsze dwanaście kongresów, które odbywały się na przemian w Niemczech i w Polsce, poczynając od I. Kongresu w Berlinie, poprzez Kongresy w Szczecinie, Wolfsburgu, Bielsku - Białej, Görlitz - Zgorzelcu, Gdańsku, Suhl, Rzeszowie, Bremie, Lesznie, Frankfurcie nad Menem i kończąc na XII Kongresie w Krakowie, który zamknął ten okres.
    W działalności Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Poznaniu jakościowa zmiana rozpoczęła się w drugim dziesięcioleciu jego istnienia, kiedy to rozpoczęto planowanie i realizację własnych projektów, podjęto efektywną współpracę z Towarzystwami Niemiecko - Polskimi, głównie z partnerskiego dla Wielkopolski regionu Dolna Saksonia oraz skutecznie wnioskowano o wsparcie projektów do Fundacji Współpracy Polsko - Niemieckiej. Początkiem tej zmiany był jubileusz dziesięciolecia Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Poznaniu, w roku 2001, z udziałem delegacji z Towarzystwa Niemiecko - Polskiego z Hanoweru. Jubileusz ten zorganizowany został w Zespole Szkół w Objezierzu, należącym do gminy Oborniki Wielkopolskie a udział w nim wzięli także przedstawiciele władz samorządowych Objezierza, gminy i powiatu Oborniki oraz Województwa Wielkopolskiego.
    Dalszym znaczącym krokiem naprzód był udział delegacji Towarzystwa z Poznania w zorganizowanym przez Dolnosaksońskie Centrum Informacyjne seminarium w Evangelische Akademie w Loccum, w Dolnej Saksonii, w dniach 29.11 - 02.12.2002 r. Tematem spotkania były stosunki polsko – niemieckie w europejskiej przyszłości. W głównej części tematyka dotyczyła spraw społecznych i politycznych, w znacznej części ukierunkowana była na problematykę zbliżania do siebie polskiej i niemieckiej młodzieży. Strona polska reprezentowana była przez przedstawicieli dyplomacji oraz świata nauki i posłów do Sejmu. W tej grupie, która stanowiła około jednej czwartej ogólnej liczby uczestników była także młodzież polska, studiująca w niemieckich uczelniach. Stronę niemiecką reprezentowali posłowie do Bundestagu i Parlamentu Europejskiego, obecna była liczna grupa niemieckich dziennikarzy. Pięcioosobowa grupa z Towarzystwa Polsko – Niemieckiego w Poznaniu, która dołączyła na własną prośbę do uczestników seminarium, skutecznie zrealizowała dwa cele, którymi było nawiązanie kontaktów z organizacjami pozarządowymi w Dolnej Saksonii oraz przedstawienie wielkopolskiego punktu widzenia w temacie spotkania. Utrwalono kontakt z Towarzystwem Niemiecko – Polskim w Hanowerze oraz przedstawiono referat „Stosunki polsko – niemieckie w Europie przyszłości z perspektywy regionu”, opracowany w oparciu o materiał „Pierwsza kadencja samorządu Województwa Wielkopolskiego”. Przedstawiony materiał wywołał znaczne zainteresowanie i został włączony do sprawozdanie podsumowującego seminarium. Dalszym ciągiem tych wydarzeń było zaproszenie do Hanoweru delegacji poznańskiego Towarzystwa w celu nawiązania bezpośredniej współpracy z tamtejszym Towarzystwem. Wydarzenie to miało to miejsce w dniach 18 - 22. września 2003 roku, czyli już po ostatnim, XII. Kongresie Towarzystw Polsko – Niemieckich i Niemiecko – Polskich w Krakowie. Projekt ten, którego najważniejszymi częściami było przyjęcie u nadburmistrza Hanoweru oraz integracyjne zwiedzanie siedzib historycznych władców Dolnej Saksonii w Celle i Hanowerze, był na tyle udany, że następnym spotkaniem był polsko - niemiecki wieczór noworoczny w Poznaniu, w styczniu 2004 roku, a więc jeszcze przed wejściem Polski do Unii Europejskiej.
    Po tak obiecującym początku przyszły następujące polsko - niemieckie projekty, realizowane już nie tylko z hanowerskim partnerem:
    1. Poznańsko - hanowerskie świętowanie wejścia Polski do Unii Europejskiej w dniach 30.04 - 04.05.2004 r., połączone z podróżą studyjną do zamku i arboretum w Kórniku oraz uczestnictwem w towarzyszących uroczystościom imprezach kulturalnych i sportowych w Poznaniu i w Kórniku. Podczas wciągania flagi Unii Europejskiej na maszt przed budynkiem Urzędu Wojewódzkiego, grupa Towarzystwa Niemiecko - Polskiego z Hanoweru była jedyną zorganizowaną grupą zagraniczną, świętującą w Poznaniu wejście Polski do Unii.
    2. Cały rok 2004 był już nową jakością w kontaktach pomiędzy polskimi oraz niemieckimi organizacjami pozarządowymi. Dla Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Poznaniu fakt, że nie było kolejnego spotkania kongresowego nie był jednak problemem, bo od ponad roku bardzo dynamicznie rozwijały się jego partnerskie stosunki z Towarzystwem Niemiecko - Polskim w Hanowerze. W dniach 22 - 24.10.2004 r. grupa Towarzystwa Polsko - Niemieckiego z Poznania była jedyną grupą z Polski, uczestniczącą w jubileuszu dwudziestopięciolecia Towarzystwa Niemiecko - Polskiego w Hanowerze i odbywającym się równocześnie I. Zjeździe Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko - Polskich. W czasie trwania tych przedsięwzięć przeprowadzone zostało pierwsze wspólne posiedzenie zarządów obu Towarzystw, ustalające zakres współpracy i współdziałania.
    3. Konferencja pod tytułem: „Polsko - niemieckie spotkania w Europie 2005”, przeprowadzona w Instytucie Zachodnim w Poznaniu, wspólnie z Towarzystwem z Hanoweru, w dniach 06 - 08.05.2005 r., połączona ze zwiedzaniem wybranych obiektów historycznych Poznania. Do udziału w tej konferencji po raz pierwszy zaproszona została grupa młodzieży ze szkół średnich w powiecie obornickim i praktyka ta stała się normą w następnych poznańsko – hanowerskich projektach.
    4. Udział w finansowanym ze środków unijnych seminarium Towarzystwa z Hanoweru, pod tytułem „Życie w Polsce, życie w Niemczech”, przeprowadzonym w Springe, w dniach 01 - 03.10.2005 r., połączonym z podróżą studyjną do dolnosaksońskiego miasteczka Hameln, znanego z legendy o Szczurołapie, przetworzonej muzycznie w „Czarodziejski flet”. Wracając po projekcie do Poznania zwiedzono katedrę w Magdeburgu. W seminarium, na wniosek zarządu, udział wzięła także grupa młodzieży ze szkoły średniej w Rogoźnie, w powiecie obornickim, która w tym czasie nawiązała kontakt ze szkołą w powiecie Springe.
    5. Udział w Zjeździe Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w Bydgoszczy, w dniach 18 - 20.11.2005 r., obradującym pod hasłem „Sąsiedztwo w centrum Europy - Polacy i Niemcy wspólnie w Europie”. Zjazd organizowany był przez Towarzystwo Polsko - Niemieckie w Bydgoszczy i zarząd Krajowego Związku Towarzystw Polsko – Niemieckich, przy współudziale Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko – Polskich. Poznańskie Towarzystwo reprezentowane było najliczniej, bo przez grupę w składzie szesnastu osób.
    6. Konferencja w Instytucie Zachodnim w Poznaniu, pod tytułem: „Polacy i Niemcy - Berlin 17. czerwca 1953 i Poznań 28. czerwca 1956 - wspólna przeszłość?”, przeprowadzona w Poznaniu, w dniach 15 - 18.06.2006 r., z udziałem Towarzystw z Hanoweru i Berlina oraz organizacji Bildungswerk z Lipska. W konferencji z udziałem polskich i niemieckich świadków czasu udział wzięły grupy młodzieży polskiej z Poznania oraz z powiatu obornickiego a także grupa młodzieży niemieckiej z Dolnej Saksonii, realizująca polsko - niemiecką wymianę szkolną. Konferencja ta przedstawiona została w regionalnej prasie, wywiad z organizatorami wyemitowało radio “Merkury”. Konferencja przedstawiona została także w dziale “ Z kroniki naukowej” czasopisma Instytutu Zachodniego “Przegląd Zachodni” w numerze 3 (320) z roku 2006.
    7. Udział w projekcie pod tytułem: „Spotkania z Polską w Hanowerze”, w dniach 05 - 08.10.2006 r., z udziałem dwóch poznańskich chórów, koncertujących w Hanowerze w ramach „Dni kultury polskiej”, organizowanych przez Towarzystwo Niemiecko - Polskie w Hanowerze. W ramach tego projektu przedstawiona została niemiecka prelekcja pod tytułem „Adam Mickiewicz – idol Narodu Polskiego”, opracowana przez przewodniczącego Towarzystwa Niemiecko – Polskiego w Hanowerze przy współpracy z zarządem Towarzystwa Polsko – Niemieckiego w Poznaniu.
    8. Udział, wspólnie z przedstawicielami Społeczno - Kulturalnego Towarzystwa Mniejszości Niemieckiej, w projekcie pod tytułem „Śladami wspólnej polsko - niemieckiej historii w Saksonii”, zrealizowanym w dniach 27 - 29.10.2006 w Lipsku przez organizację Bildungswerk Sachsen i Towarzystwo Niemiecko - Polskie w Dreźnie. Poznańskie Towarzystwo prezentowało cztery referaty, związane z tematem projektu a ponadto zrealizowało podróż studyjną przez Torgau, pole Bitwy Narodów pod Lipskiem w roku 1813 oraz Budziszyn na Łużycach. Całostronicowy reportaż z udziału w przedsięwzięciu wraz ze zdjęciami przedstawiony został w dzienniku „Gazeta Poznańska”.
    9. Integracyjna podróż studyjna „Szlakiem Piastowskim”, pod tytułem „Powrót do przeszłości”, połączona z poznańską prezentacją twórczości niemieckiego romantyka Józefa von Eichendorffa i przekładami jego twórczości przez Kazimierę Iłłakowiczównę i Jana Koprowskiego, zrealizowana w czasie 28.06 - 01.07.2007 r. wspólnie z hanowerskim Towarzystwem Niemiecko - Polskim.
    10. Udział w hanowerskim projekcie „Begegnung - Spotkanie” zrealizowanym w dniach 30.08 - 02.09.2007 roku. Częściami projektu było zwiedzenie terenu obozu koncentracyjnego Bergen – Belsen i złożenie tam wieńca pod pomnikiem ofiar, wyjazd do muzeum w Hameln, połączonym z prelekcją o dynastii Welfów, panującej do XIX wieku w Hanowerze a także zwiedzenie zamku Marienburg koło Hanoweru i wrzosowisk na Pustaci Lüneburskiej. Zamknięciem projektu było spotkanie integracyjne w znanej z organizowania polsko – niemieckich przedsięwzięć hanowerskiej restauracji „Kanapee”.
    11. Zorganizowanie i przeprowadzenie, przy wsparciu przez Fundację Współpracy Polsko – Niemieckiej oraz samorządy wielkopolskie, wspólnie z zarządem Krajowego Związku Towarzystw Polsko – Niemieckich, w dniach 16 - 18. maja 2008 roku, XIV Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w Poznaniu. Kongres obradował pod hasłem „Sąsiedztwo w centrum Europy. Polskie i niemieckie inicjatywy i działania na rzecz Europejskiej Polityki Sąsiedztwa”. Znaczną częścią Kongresu były prezentacje problematyki związanej z ekologią i odnawialnymi źródłami energii, autorstwa niemieckich i polskich specjalistów oraz przedstawicieli wielkopolskich władz wojewódzkich. Do udziału w części obrad Kongresu zaproszeni zostali nauczyciele i młodzież szkół średnich z Poznania i powiatu obornickiego. Kongres przedstawiony został także w dziale „Z kroniki naukowej” czasopisma Instytutu Zachodniego „Przegląd Zachodni” w numerze 3 (328) z roku 2008.
    12. Polsko - niemieckie spotkanie integracyjne „Święto lata” w Muzeum Rolnictwa w Szreniawie z udziałem Towarzystwa w Hanowerze, połączone ze zwiedzaniem wystawy „Kultywowanie dawnego rzemiosła na wsi i w mieście” i prelekcją na ten sam temat. Projekt wsparty przez Fundację Współpracy Polsko – Niemieckiej, przeprowadzony został w dniach 26 - 28.06.2008 r. w Poznaniu oraz w gminach Komorniki i Puszczykowo.
    13. Udział w organizowanym przez Towarzystwo Niemiecko - Polskie w Hanowerze, przy wsparciu przez fundusze unijne, seminarium pod tytułem: „Görlitz und Zgorzelec - eine europäische Herausforderung”, zrealizowanym w czasie 16 - 19.10.2008 r. w tych dwóch miastach.
    14. Przygotowanie założeń i opracowanie projektu pod tytułem: „Polacy i Niemcy w Poznaniu”, według planu współdziałania z Towarzystwem Niemiecko - Polskim w Berlinie. Projekt ten, jako jedyny, nie został niestety zrealizowany z powodu wycofania się grupy niemieckiej, mimo przygotowania pełnej dokumentacji.
    15. Udział w jubileuszu trzydziestolecia Towarzystwa Niemiecko - Polskiego w Hanowerze w dniach 25 - 26.04.2009 r. W czasie trwania tego przedsięwzięcia przeprowadzona została polsko - niemiecka młodzieżowa dyskusja podiumowa pod tytułem: „Polska i Niemcy dwadzieścia lat po zmianie - wspólne interesy, globalne wyzwania” oraz wspólne posiedzenie zarządów obu Towarzystw. Materiały z wymienionej dyskusji oraz doświadczenia z XIV. Kongresu w Poznaniu w roku 2008 wykorzystane zostały już podczas XV. Kongresu w Gdańsku w roku następnym.
    16. Udział w przygotowaniu i przeprowadzeniu, wspieranego przez Fundację Współpracy Polsko – Niemieckiej, XV Kongresu Towarzystw Polsko - Niemieckich i Niemiecko - Polskich w Gdańsku, w dniach 11 - 13.09.2009 r. oraz zrealizowanie w czasie jego trwania młodzieżowego panelu dyskusyjnego. Informacja o poznańskim udziale w Kongresie w Gdańsku, pod tytułem „Porozumienie i współpraca polsko – niemiecka” zamieszczona została w czasopiśmie naukowym Instytutu Zachodniego w Poznaniu „Przegląd Zachodni” w numerze 2 (335) z roku 2010.
    17. Wspierany przez Fundację Współpracy Polsko – Niemieckiej projekt pod tytułem: “Droga do przyjaźni przez muzykę i słowo”, składający się z polsko - niemieckiego wieczóru autorskiego niemieckiej poetki Barbary Erdmann, należącej do Towarzystwa Polsko – Niemieckiego w Poznaniu oraz podróży studyjnej pod tytułem: „Polsko - niemieckie dziedzictwo kulturowe w Wielkopolsce”, zrealizowany z udziałem Towarzystwa Niemiecko – Polskiego w Hanowerze w dniach 12 - 14.02.2010 r. w Poznaniu, Rogalinie i Rogalinku.
    Mocno wspierane przez władze Towarzystwa uczestnictwo ludzi młodych w polsko – niemieckich projektach i działalności organizacyjnej zaskutkowało jeszcze dwoma, niespotykanymi gdzie indziej wydarzeniami. Niezależnie od publikacji na temat działalności Towarzystwa, najpierw w roku akademickim 2007/08 obroniona została praca licencjacka pod tytułem „Zarządzanie wizerunkiem Towarzystwa Polsko – Niemieckiego w Poznaniu” a dwa lata później – praca magisterska „Kształtowanie relacji polsko – niemieckich w regionie na przykładzie działalności Towarzystwa Polsko – Niemieckiego w Poznaniu”. Wymienione dwa opracowania oraz prezentacja Towarzystwa przygotowana na II. Poznański Tydzień Organizacji Pozarządowych, we wrześniu 2010 roku są podstawą do pracy nad publikacją o Towarzystwie Polsko – Niemieckim w Poznaniu, planowaną do przedstawienia podczas projektu z okazji jubileuszu dwudziestolecia Towarzystwa. Zarząd zabiega o wsparcie projektu przez Fundację Współpracy Polsko – Niemieckiej.
    Rok 2010 poprzedzał jubileusz dwudziestolecia Towarzystwa Polsko - Niemieckiego w Poznaniu. W związku z tym prezentując działalność Towarzystwa podczas II. Poznańskiego Tygodnia Organizacji Pozarządowych eksponowano treści projektów, mających uświetnić ten jubileusz. Miało to miejsce podczas debaty, zrealizowanej we wrześniu 2010 roku przez Towarzystwo w siedzibie “Civitas Christiana” oraz w postaci wspomnianej wyżej ekspozycji na Placu Wolności. Ekspozycja ta była częścią prezentacji „Poznańskiego Dnia Organizacji Pozarządowych”, zorganizowanej przez Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Poznania. Dobrym nawiązaniem do jubileuszu w Mosinie jest także materiał z Rogalinka, przedstawiający poznańsko – hanowerski projekt z roku 2006, opisany na stronie internetowej Urzędu Miasta i Gminy Mosina. Rok 2010 zakończył się walnym zebraniem Towarzystwa, podsumowującym drugi rok kadencji władz oraz propozycją powrotu do tradycji spotkań noworocznych, realizowanych od roku 2004. W efekcie tego spotkanie noworoczne w roku 2011 odbyło się w dniu 28. stycznia 2011 roku i połączone zostało z uczestnictwem w przedstawieniu „Jasełek” w wykonaniu zespołu „Staropolanie”, w Osiedlowym Domu Kultury „Jubilat” na Osiedlu Tysiąclecia. Współpracujący z Towarzystwem Polsko – Niemieckim w Poznaniu zespół „Staropolanie” w roku 2008, podczas XIV. Kongresu Towarzystw Polsko – Niemieckich i Niemiecko – Polskich prezentował wielkopolski folklor podczas części artystycznej Kongresu.
    Można zapytać, czy obecnie, po dwudziestu latach od podpisania polsko - niemieckich traktatów w roku 1990 i 1991 nasze myślenie o sprawach polsko - niemieckich przeszło w nową jakość. Pytanie jest zasadne choćby dlatego, że już od początku lat dziewięćdziesiątych zwiększył się ruch turystyczny i polsko - niemiecka współpraca gospodarcza, mające wpływ na wzajemne postrzeganie się Polaków i Niemców. Przestała istnieć też „żelazna kurtyna” i równie szczelna granica polsko - niemiecką pomiędzy „bratnimi krajami”, czyli PRL i NRD. Minęło tylko piętnaście lat od przełomu i na pewno incydentem, ale także dobrym przykładem zmian, w wielkopolskiej skali regionalnej, może być to, że w roku 2004, wejście Polski do Unii Europejskiej i wciągnięcie flagi Unii Europejskiej na maszt przed Urzędem Wojewódzkim w Poznaniu świętowali wraz z Towarzystwem Polsko - Niemieckim w Poznaniu goście z partnerskiego Towarzystwa Niemiecko - Polskiego w Hanowerze. Podkreślić należałoby, że była to jedyna zagraniczna delegacja na tej poznańskiej uroczystości i że po tym projekcie z roku 2004 nastąpiło przecież wiele kolejnych przedsięwzięć, a ich cykl wcale nie został zamknięty, co widać chociażby na ptzykładzie tego projektu.

wróć do spisu

5. Sprawozdanie opisowe
    1. Informacje o wysokości kosztów całkowitych i wysokości dofinansowania z poszczególnych źródeł - należy podać wydatkowane środki własne, wymienić sponsorów i wysokość pozyskanych środków.
    1.1 Wysokość kosztów całkowitych projektu wyniosła ............
    1.2 Wysokość dofinansowania z FWPN wyniosła .........
    1.3 Wysokość dofinansowania z firmy Hama Polska Sp. z o.o. wyniosła .................
    1.4 Wysokość poniesionych nakładów własnych Towarzystwa .................
i uczestników projektu wyniosła ................

    2. Informacje o uczestnikach i programie - należy podać czy liczba i struktura uczestników były zgodne z danymi we wniosku oraz w jakim stopniu zrealizowany został program, dołączyć podpisaną przez uczestników listę obecności (nazwisko, nazwa instytucji, telefon, adres poczty elektronicznej). Dotacjobiorca jest odpowiedzialny za spełnienie obowiązków z zakresu przepisów o ochronie danych osobowych.
2.1 Uczestnikami projektu byli:
- członkowie i sympatycy Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu
w liczbie 25 osób;
- członkowie Towarzystwa Niemiecko-Polskiego z Magdeburga w liczbie
14 osób, z tym że na listę obecności projektu wpisało się tylko 6 osób;
- członkowie Towarzystw Niemiecko-Polskich z Drezna, Kilonii i Hanoweru
w liczbie 3 osób;
- uczestnicy podróży studyjnej z powiatu obornickiego w liczbie 11 osób. Liczba i struktura składu uczestników projektu jest zgodna z planem i danymi zawartymi we wniosku. Lista uczestników jest załącznikiem nr 1 do sprawozdania.
2.2 Program projektu został zrealizowany w całości, zgodnie z danymi zawartymi we wniosku oraz w “Programie”, przedstawionym jako załączniki nr 2a i 2b do sprawozdania.

3. Ocena osiągniętych celów projektu.
3.1 Celami projektu było:
- przedstawienie dwudziestoletniej historii Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w
Poznaniu a w tym wybranych polsko-niemieckich projektów, organizowanych
przez Towarzystwo;
- przedstawienie ważnych projektów polsko-niemieckich w których Towarzystwo
brało znaczący udział;
- pokazanie roli i znaczenia Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej dla
możliwości realizowania tych projektów;
- przedstawienie przez zaproszonych prelegentów działalności Towarzystw
Niemiecko-Polskich oraz perspektyw dalszej współpracy tych organizacji z
Towarzystwami Polsko-Niemieckimi, w dwadzieścia lat po podpisaniu Traktatu
pomiędzy Rzecząpospolitą Polską i Republiką Federalną Niemiec o dobrym
sąsiedztwie i przyjaznej współpracy;
- odwiedzenie miejsca pamięci narodowej w powiecie obornickim, złożenie tam
kwiatów i zapalenie zniczy pamięci;
- pokazanie polsko-niemieckiego dziedzictwa kulturowego na terenie powiatu
Oborniki Wielkopolskie oraz działań organizacji pozarządowych z udziałem
terytorialnych władz samorządowych na rzecz zachowania tego dziedzictwa;
- przyjęcie dokumentu końcowego projektu, który został przekazany
przedstawicielom mediów oraz do niemiecko-polskiego magazynu POINT a
także włączony do dokumentacji projektu.

3.2 Cele projektu zostały osiągnięte poprzez:
- zrealizowanie spotkania integracyjnego z grupą uczestników niemieckich z
Magdeburga w dniu poprzedzającym rozpoczęcie projektu;
- przedstawienie uczestnikom konferencji i podróży studyjnej przygotowanych
referatów oraz dyskusję nad ich treścią,
- przekazanie uczestnikom opracowanych programów projektu i broszury o
działalności Towarzystwa;
- spotkanie w Urzędzie Gminy Ryczywół z przedstawicielami miejcowego
samorządu i przedstawienie działań na rzecz ochrony pamiątek historycznych;
- odwiedzenie miejsc pamięci narodowej i obiektów należących do polsko-
niemieckiego dziedzictwa kulturowego w gminie Ryczywół.

4. Informacje o współpracy z partnerami.
    Współpraca przy projekcie z partnerami, którymi były wymienione wcześniej Towarzystwa Niemiecko-Polskie rozpoczęła się na początku roku 2011. Wtedy uzgodnieniono tematy referatów na konferencji, będącej pierwszą częścią projektu. Następnym krokiem było złożenie deklaracji współpracy przez trzy Towarzystwa Niemiecko-Polskie. Wymienione deklaracje były niezbędne do skompletowania wniosku o wsparcie projektu przez FWPN. Zgodnie z planem pomiędzy autorami referatów zostały wymienione treści ich referatów, dla uniknięcia powtórzeń w prezentacjach. Dla gości z Niemiec zamówione zostały miejsca hotelowe. Z grupą z Towarzystwa Niemiecko-Polskiego z Magdeburga, która przybyła do Poznania już w dniu 02. czerwca, zorganizowane zostało spotkanie integracyjne. W tym spotkaniu, w dniu 03, czerwca, wzięli udział członkowie Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu i goście z Magdeburga, razem dwudziestu sześciu uczestników. Pozostali goście z Niemiec przejęci zostali przez członków zarządu z dworca kolejowego Poznań Główny indywidualnie, z towarzyszeniem do zamówionego hotelu. Prezentowane referaty zostały skompletowane od referentów po przeprowadzeniu konferencji. Podczas podróży studyjnej zrealizowano także spotkanie z przedstawicielami Urzędu Gminy Ryczywół, którzy jako partnerzy w czasie podróży studyjnej współdziałali podczas oprowadzenia uczestników projektu po zwiedzanych obiektach na terenie gminy.

    5. Zdjęcia zapisane na nośniku cyfrowym (dyskietka, CD-ROM), plakaty, ulotki, zaproszenia itp.
Na dokumentację projektu, dołączoną do sprawozdania składają się:
- dyskietka ze zdjęciami ze spotkania integracyjnego z grupą z Magdeburga, z
konferencji w Instytucie Zachodnim w Poznaniu, ze spotkania w Urzędzie
Gminy Ryczywół w powiecie Oborniki Wielkopolskie, z miejsc pamięci
narodowej oraz z miejsc gdzie znajdują się pamiątki polsko-niemieckiego
dziedzictwa kulturowego;
- polski i niemiecki program projektu;
- broszura przedstawiająca ważniejsze epizody dwudziestoletniej historii
Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu;
- dwa referaty Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu;
- trzy referaty przedstawicieli Towarzystw Niemiecko-Polskich;
- dokument końcowy projektu;
- pojedyńcze egzemplarze materiałów promocyjnych miasta Poznania, które
wręczone zostały gościom z Niemiec;
- dwa egzemplarze znaczków, symbolizujących realizację polsko-niemieckiej
współpracy, wręczanych wszystkim uczestnikom projektu. Znaczki te uzyskane
zostały od sponsora projektu. Kilkadziesiąt takich znaczków przekazano
dodatkowo polskim nauczycielom uczestniczącym w projekcie do
wykorzystania według ich planów.

    6. W przypadku projektów wydawniczych należy podać wysokość nakładu, cenę zbytu, przedstawić sposób sprzedaży, dołączyć książki, kasety video, nagrania, itp.
Programy i broszura przedstawiające Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Poznaniu wykonane zostały we własnym zakresie przez zespół członków Towarzystwa, nie był to projekt wydawniczy.

 

Beschreibende Darstellung

    1. Informationen über den Gesamtbetrag der Kosten und die Höhe der Finanzierung aus verschiedenen Quellen - bitte eigenen Mitteln aufgewendet, und Sponsoren sind die Höhe der Mittel aufgeworfen.
1.1 Die Höhe der Gesamtkosten des Projekts beliefen sich auf 13.170 Zloty
1.2 Der Zuschuss von 4900 belief sich auf PLN FWPN
1.3 Die Gewährung der polnischen Firmen HAMA Sp. z o. o. belief sich auf PLN 1.000
1.4 Die Höhe der Ausgaben bei der Gesellschaft selbst entstehen
und Projekt-Teilnehmer war 7270 Zloty

    2. Informationen über die Teilnehmer und das Programm - sollte gegeben werden, wenn die Anzahl und Struktur der Teilnehmer waren konsistent mit den Daten in der Anwendung und dem Ausmaß, in dem das Programm umgesetzt wurde, von den Teilnehmern begleitet unterzeichnete Anwesenheitsliste werden (Name, Institution Name, Telefon, E-Mail-Adresse.) Dotacjobiorca ist verantwortlich für die Erfüllung der Verpflichtungen aus dem Umfang des Schutzes personenbezogener Daten.
2.1 Die Projektteilnehmer waren:
      - Mitglieder und Unterstützer der Deutsch-Polnischen Gesellschaft in Posen
         in der Zahl von 25 Personen;
      - Mitglieder des Deutsch-Polnischen Gesellschaft in Magdeburg in der Anzahl der
        14 Personen, außer dass die Anwesenheitsliste eingetragen nur 6;
      - Mitglieder des deutsch-polnischen Gesellschaften, Dresden, Kiel und Hannover
        in der Zahl von drei Personen;
      - Die Teilnehmer der Studienreise des Bezirks obornickiego in der Zahl von 11 Personen. Die Zahl und Struktur der Teilnehmer des Projektes steht im Einklang mit dem Plan, und die Daten in dem Vorschlag enthalten sind. Die Liste der Teilnehmer ist in Anhang 1 des Berichts.
2.2 Das Vorhaben wurde in vollem Umfang umgesetzt, im Einklang mit den Daten in den Vorschlag und das "Programm für das Projekt" enthalten, als Anlagen Nr. 2a und 2b des Berichts vorgestellt.

    3. Evaluation des Projekts Ziele erreicht wurden.
3.1 Die Ziele des Projekts waren:
- Die Präsentation von zwanzig Jahren von der deutsch-polnischen in
   Poznan und einige deutsch-polnische Projekte, organisiert von
   Gesellschaft und der Gesellschaft, die einen bedeutenden Anteil nahm
   Angabe der Rolle und Bedeutung der Stiftung für deutsch-polnische Zusammenarbeit für
   Fähigkeit, Projekte zu verfolgen;
- Vorstellung von den eingeladenen Referenten Gesellschaftsforschung
   Deutsch-polnische und die Aussichten für die weitere Zusammenarbeit zwischen ihren Organisationen
   Polnisch-deutsche Unternehmen, zwanzig Jahre nach der Unterzeichnung des Vertrags
   zwischen der Republik Polen und der Bundesrepublik Deutschland über die Gute
   Nachbarschaft und freundschaftliche Zusammenarbeit;
- Lassen Sie sich die polnisch-deutschen kulturellen Erbes in der Grafschaft
   Greater Oborniki und Aktivitäten mit der Teilnahme von NGOs
   lokalen Gebietskörperschaften für die Erhaltung dieses Erbes;
- Annahme des Entwurfs der Ergebnisse, die vorgelegt wurde
   Vertretern der Medien und der deutsch-polnischen Magazins und die Zeigertaste
   auch in der Dokumentation Projekt einbezogen.
3.2 Ziele des Projekts sind erreicht worden durch:
      - Den Teilnehmern der Konferenz und Exkursion vorbereitet
        Referate und Diskussionsbeiträge des Inhalts,
      - Geben Sie die Teilnehmer mit den entwickelten Programmen und Broschüren über das Projekt
        Society-Aktivitäten;
      - Treffen im Büro des Gina Ryczywół Vertreter miejcowego
        lokale und besuchen Orte des nationalen Gedächtnisses und Objekte
        Zugehörigkeit zu den polnisch-deutschen kulturellen Erbes in der Gemeinde
        Ryczywół.
 
    4. Über die Zusammenarbeit mit Partnern.
Die Zusammenarbeit mit Partnern in dem Projekt, das waren bereits erwähnt der Deutsch-Polnischen Gesellschaft begann Anfang 2011 einigten sich die Themen der Vorträge der Konferenz, die den ersten Teil des Projekts ist. Der nächste Schritt bestand darin, eine Erklärung über die Zusammenarbeit der drei Deutsch-Polnischen Gesellschaft vorzulegen, musste der Antrag auf Unterstützung für das Projekt durch FWPN abzuschließen. Nach dem Plan unter den Autoren der genannten Arbeiten den Inhalt der Papiere, um eine Wiederholung in Ihren Präsentationen zu vermeiden. Für Besucher aus Deutschland haben ein Hotel bestellt worden. Mit einer Gruppe von Deutsch-Polnischen Gesellschaft in Magdeburg, die nach Posen kam bereits am 02. Juni-Sitzung wurde mit den Mitgliedern der Integration des Deutsch-Polnischen Gesellschaft in Posen statt, am 03. Juni. Die anderen Gäste aus Deutschland wurden von Mitgliedern des Vorstandes der Posen Hauptbahnhof einzeln genommen, um die Begleitung der bestellten Hotel. Präsentiert Papiere und ihre Übersetzungen sind seit dem Referenten nach der Konferenz abgeschlossen. Vertreter des Stadtamtes Ryczywół als Partner während der Exkursion geduldet eine thematisch kurze Tour Teilnehmer besuchten die Einrichtungen in der Gemeinde.

    5. Bilder von digitalen Medien (Diskette, CD-ROM), Plakate, Flyer, Einladungen, etc. gespeichert
Auf der Projekt-Dokumentation, um den Bericht angehängt:
- Diskette mit Bildern aus einer Integration Treffen mit einer Gruppe aus Magdeburg, die
    Western Conference am Institut in Poznan, mit einem Treffen im Büro
    Gemeinden im Bezirk Ryczywół Oborniki Gauteng, mit Denkmälern
    nationalen und Orte, wo die Reliquien des deutsch-polnischen
    kulturellen Erbes;
- polnische und deutsche Programm-Design;
- Ein Faltblatt mit den wichtigsten Folgen von zwanzig Jahren
    Polnisch-Deutschen Gesellschaft in Posen;
- Zwei Papiere des deutsch-polnischen Gesellschaft in Posen;
- Drei Papiere Vertretern der deutsch-polnischen Gesellschaften;
- Das Abschlussdokument des Projekts;
- Einzelexemplare von Werbematerial für die Stadt Posen, die
    wurden durchgeführt, um Gäste aus Deutschland übergeben;
- Zwei Kopien von allen Teilnehmern des Projekts über die Briefmarken übergeben,
    Symbol für die Realisierung der deutsch-polnischen Zusammenarbeit. Briefmarken erhalten diese
    wurden die Projektträger. Zehntausende solcher Stempel übertragen
    Neben polnischen Lehrern die Teilnahme an dem Projekt
    Einsatz nach ihren Plänen.
  
    6. Im Falle von Publishing-Projekten sollte die Höhe der Aufwand, die Kosten der Entsorgung geben, ein Mittel zu verkaufen, sind Bücher, Videos, Aufnahmen, etc.
Programme und Broschüre der Deutsch-Polnischen Gesellschaft in Posen im eigenen Haus durch die Team-Mitglieder der Gesellschaft wurden, war es nicht ein Publishing-Projekt.

wróć do spisu

6. Dokument końcowy

Dokument końcowy konferencji w ramach projektu: „Dwudziestolecie Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu”

 

    W dniach 03-06. czerwca 2011 r. Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Poznaniu we współpracy z Towarzystwami Niemiecko-Polskimi w Hanowerze, Dreźnie, Magdeburgu, Poczdamie i Springe przeprowadziło projekt: „Dwadzieścia lat Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu”, a w jego ramach konferencję pod tytułem: „Uwarunkowania i efekty współpracy Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Poznaniu z Towarzystwami Niemiecko-Polskimi”. Tematyka całego projektu związana była z dwudziestoleciem podpisania w roku 1991 Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.

    Prowadzone dyskusje skupiały się wokół możliwości rozwoju dotychczasowych kontaktów, które choć rozwijają się, wymagają nowych pomysłów, nowych idei oraz wsparcia. Uznano, że budowanie zaufania, pojednania i porozumienia pomiędzy naszymi społecznościami możliwe jest tylko poprzez wzajemne poznawanie się mieszkańców naszych regionów.

    Organizatorzy i uczestnicy konferencji zwracają się do władz oraz instytucji obu naszych krajów z apelem o wspieranie obywatelskich inicjatyw mających na celu rozwijanie polsko-niemieckich kontaktów a także propagowanie wiedzy o naszych regionach i ich historii w taki sposób, aby poczucie wzajemnej bliskości naszych społeczeństw rozwjało się zgodnie z potrzebami budujących się społeczeństw obywatelskich w naszych regionach.

wróć do spisu